Landgoederen

Overijssel is rijk aan landgoederen. Landgoederen vervullen belangrijke functies op het gebied van natuur, landbouw, landschap, erfgoed, recreatie, wonen en ondernemerschap. Ze beheren meer dan 10% van het Overijsselse landschap, 9% van de landbouwgebieden, 25% van de natuurgebieden, 40% van de bossen en 25% van de Rijksmonumenten.

Soorten landgoederen

Er zijn historische en nieuwe landgoederen:

  • Er staan 252 cultuurhistorisch waardevolle landgoederen op de Cultuurhistorische Waardenkaart:

    • van voor 1850: havezaten en adellijke landgoederen

    • 1850-1960: ontginningslandgoederen en fabrikantenlandgoederen

    • daarnaast overblijfselen van landgoederen

  • Nieuwe landgoederen: Van 1960 tot nu.
    Sinds 1960 kunnen eigenaren van bijvoorbeeld (voormalige) agrarische bedrijven, natuurorganisaties of particulieren hun grond laten erkennen als landgoed. Ze moeten minstens 5 hectare grond hebben. Daarvan moet minstens 30% natuur of bos zijn, bestaand of met een beplantingsplan.

Landgoedaanpak

Door de schaalgrootte van landgoederen komen er veel opgaven samen. Landgoederen hebben een bijzonder bedrijfsmodel. Ze worden beheerd als een functionele en financiƫle eenheid, waarbij rendabele functies bijdragen aan het beheer van natuur, landschap en erfgoed.

Deze bijzondere manier van maatschappelijk ondernemen wordt door de provincie ondersteund via de landgoedaanpak: een gebiedsgerichte en integrale aanpak waarbij historische landgoederen worden ingezet als dragers van ruimtelijke kwaliteit, biodiversiteit, klimaatadaptatie, erfgoedbehoud en een vitaal platteland. De aanpak sluit aan bij de provinciale uitgangspunten van zorgvuldig ruimtegebruik, brede welvaart, gebiedsgerichte ontwikkeling en het versterken van landschappelijke kwaliteit.

Natuurschoonwet

Nederland heeft veel landgoederen met een origineel en historisch karakter. Landgoedeigenaren, vruchtgebruikers en erfpachters kunnen fiscale voordelen krijgen als zij hun landgoed laten rangschikken onder de Natuurschoonwet 1928 (NSW). Hierdoor kunnen zij hun landgoed makkelijker onderhouden. Provincie Overijssel adviseert RVO bij de aanvragen van rangschikkingen van landgoederen onder de Natuurschoonwet.