Regen in Overijssel, maar droogte vraagt nog steeds om maatregelen

De effecten van de droogte zijn merkbaar in het hele land, ook in Overijssel. Zowel direct als indirect. De directe gevolgen zijn groot voor de natuur, landbouw, industrie en scheepvaart. De rivieren zijn minder bevaarbaar en ondernemers, industrie en agrariërs lijden economische schade. Als schepen hun lading niet meer over water kunnen vervoeren, moeten er in de huidige situatie per week zo’n 5.000 vrachtwagens extra over de weg rijden in Overijssel. Dat zorgt voor meer drukte in het verkeer. Ook sectoren zoals de bouw worden geraakt nu het langer duurt voordat benodigde grondstoffen geleverd kunnen worden.

In de natuur zien we de droogte ook. Grondwaterstanden zakken hard weg en daar heeft grondwaterafhankelijke natuur last van. Het is nu nog niet duidelijk of de droogte blijvende schade aanbrengt aan de natuur. We zien dat bomen het moeilijk hebben en beken, vennen en poelen droogvallen. Verschillende dieren kunnen minder goed voedsel vinden. Dassen, egels, vlinders en weidevogels zijn daar voorbeelden van. Vissen hebben het moeilijk of sterven vanwege zuurstoftekort in het water of het droogvallen van water. Op sommige plekken worden zij overgezet naar groter water. Het redden van de vissen is een samenwerking tussen waterschap, hengelsportverenigingen en de Sportvisunie. Hoewel het advies is om zuinig te zijn met drinkwater, zijn er nu geen risico’s voor de drinkwatervoorziening.

De waterbeheerders nemen op grote schaal maatregelen om zo veel mogelijk zoetwater vast te houden en de gevolgen van de droogte te beperken. Elke organisatie heeft haar eigen rol. Op de webpagina Droogte leest u wie waarvoor verantwoordelijk is.

Enkele maatregelen zijn:

• onttrekkingsverboden voor oppervlaktewater en grondwater

• sluizen (deels) gestremd, waaronder de sluis bij Eefde en de haven van Deventer

• extra pompinstallaties om water bij te pompen

Het klimaat verandert. Zomers worden droger, regenbuien heviger. Omgaan met klimaatverandering vraagt om ruimtelijke adaptatie: het aanpassen van onze leefomgeving aan de veranderingen in weer, water en bodem. Water speelt daarin een sleutelrol. De provincie Overijssel werkt aan een toekomstbestendig watersysteem, waarin we beter om kunnen gaan met droge en natte periodes.

Hoelang de droogte aanhoudt, hangt af van de regen die valt en van het water dat via de rivieren ons land binnenkomt. Weerdiensten maken neerslagvoorspellingen voor de toekomst. Hoe verder die vooruitkijken, hoe onzekerder ze worden. Daarom doen waterbeheerders geen uitspraken over de neerslag verder in de toekomst. Rijkswaterstaat geeft wel een verwachting van de waterstanden voor de komende vier dagen.

Eén regenbui is niet genoeg om de droogte op te lossen. Voldoende water hangt ook af de hoeveelheid regen en de plek waar het regent. De maatregelen blijven van kracht zolang er problemen door de droogte zijn.

Wat deze droogte anders maakt dan andere droge jaren, is dat hij vroeg begon. Normaal staan de Rijn en de IJssel het laagst tussen augustus en oktober. Dit jaar werden die lage standen al in juni en juli bereikt.

Vanaf september valt er doorgaans meer regen. De peilen en de grondwaterstanden kunnen dan langzaam herstellen. Zeker is dat niet. Het grondwater heeft meer tijd nodig. Door de droogte raakt de grondwatervoorraad uitgeput. In delen van Overijssel staat het grondwater nu fors lager dan in eerdere droge jaren. Grondwater reageert traag. Het kan een jaar tot enkele jaren duren voordat de voorraad weer op peil is. Dat geldt niet alleen hier, maar in het hele gebied waar het water van de Rijn vandaan komt.

Rijkswaterstaat houdt de actuele situatie bij in de DroogtemonitorVerwijst naar een andere website. Hier vindt u een regionaal en landelijk beeld van de droogte.