Nieuwe menukaarten helpen Overijsselse boeren bij keuze voor nieuwe teelten
De provincie Overijssel wil boeren helpen die nadenken over nieuwe teelten. Twee menukaarten geven informatie over vezelgewassen en eiwitgewassen. Boeren kunnen daarin zien welke gewassen op hun grond kansrijk kunnen zijn, wat de teelt vraagt en waarvoor de gewassen gebruikt kunnen worden. Ook is er subsidie beschikbaar voor ondernemers die met nieuwe teelten aan de slag willen.
Van miscanthus tot vezelhennep
De menukaart Telen voor de bouwVerwijst naar een andere website gaat over vezelgewassen die gebruikt kunnen worden als grondstof voor onder andere circulaire en biobased bouwmaterialen. Het gaat onder meer om miscanthus, vezelhennep, vlas, silphie en riet.
De menukaart laat per landschap zien welke gewassen daar goed kunnen groeien. Ook staat erin wat de teelt vraagt, wat een gewas kan opleveren en waarvoor het gebruikt kan worden. Daarnaast is er aandacht voor de effecten op bijvoorbeeld natuur, water en klimaat.
Een van de gewassen die in Overijssel worden geteeld, is miscanthus, ook wel olifantsgras genoemd. Een groep agrariƫrs werkt aan de verdere ontwikkeling van deze teelt en ze onderzoeken de mogelijkheden voor een regionale hub in Oost-Nederland. Daar kan miscanthus worden verzameld, verwerkt en vervoerd. Want naast de teelt zijn ook de verwerking en de afzet van vezelgewassen belangrijke aandachtspunten. De provincie ondersteunt de ontwikkeling van deze keten.
Ook een menukaart voor eiwitgewassen
Deze zomer verscheen ook een menukaart voor eiwitgewassenVerwijst naar een andere website. Daarin staan zeven gewassen centraal: blauwe lupine, witte lupine, veldboon, droogbonen, kikkererwt, erwt en soja.
Per landschap staat beschreven waar deze gewassen kansrijk kunnen zijn. Daarbij wordt gekeken naar onder meer de bodem, de hoeveelheid vocht en de zuurtegraad van de grond. Ook staat in de menukaart waarvoor de gewassen gebruikt kunnen worden, bijvoorbeeld voor veevoer of voedsel voor mensen.
Eiwitgewassen kunnen ook goed zijn voor de bodem. Peulvruchten kunnen stikstof uit de lucht binden en kunnen helpen om de bodemstructuur te verbeteren. Tegelijk is het nog niet altijd makkelijk om een koper of verwerker voor deze gewassen te vinden. Daarom is samenwerking tussen boeren, verwerkers en afnemers belangrijk.
Samen leren en werken aan een markt
Binnen de Versnellingsaanpak Eiwitten werken vier groepen van boeren en andere partijen samen: De Nieuwe Melkboer, Twentse Veldbonen, Lekker Lupine en Eiwitteelt Vechtdal.
Zij delen kennis en ervaringen over de teelt en verwerking van onder meer soja, lupinen, veldbonen en erwten. De gewassen worden gebruikt voor veevoer en voor producten voor mensen.
Subsidie voor nieuwe teelten
De provincie geeft ook subsidie aan boeren die met nieuwe teelten willen starten. De regeling Nieuwe teelten begon in 2024 met vezelgewassen en werd later uitgebreid met eiwitgewassen. Inmiddels is ruim 740.000 euro verleend aan 45 aanvragen. In totaal is ruim 2,1 miljoen euro beschikbaar.
De regeling is inmiddels breder. Daardoor kunnen ook andere nieuwe gewassen in aanmerking komen, zoals quinoa, boekweit, baktarwe, cranberries, rijstgras en oliegewassen.
Niet ieder gewas past overal
Welke teelt geschikt is, verschilt per bedrijf en per gebied. De bodem, het water, de manier waarop het bedrijf werkt en de mogelijkheden om het product te verkopen spelen allemaal een rol.
De menukaarten zijn daarom vooral bedoeld als eerste hulpmiddel voor boeren die willen onderzoeken welke nieuwe teelten bij hun bedrijf passen.