Bescherming van raatakkers en karrensporen

In Overijssel zijn op meerdere plekken waardevolle restanten uit het verleden te vinden, waaronder raatakkercomplexen en karrensporen. Provinciale Staten hebben in mei 2026 besloten om een deel ervan via de Omgevingsverordening te beschermen.

Raatakkers en karrensporen die op locaties binnen het Natura 2000-gebied liggen, worden beschermd. Sporen die deels buiten het Natura 2000-gebied vallen, worden in hun geheel beschermd. Karrensporen of raatakkers die geheel buiten Natura 2000-gebied liggen, worden niet provinciaal beschermd.

De reden van deze bescherming

Met het vaststellen van de Omgevingsvisie door Provinciale Staten op 13 mei 2026, is ook de bescherming van raatakkers en karrensporen vastgelegd. Totdat gemeenten de instructies voor deze bescherming hebben opgenomen in het gemeentelijke omgevingsplan, is de bescherming van de sporen binnen de Natura 2000-gebieden geborgd in het voorbereidingsbesluit van de provincie.

Dat de provinciale bescherming beperkt is tot Natura 2000-gebieden doet niets af aan de verplichting van gemeenten om op grond van het Besluit kwaliteit leefomgeving archeologische monumenten te beschermen. Daarvoor kunnen gemeenten zich baseren op het onderzoek naar de precieze ligging van raatakkers en karrensporen, dat eerder door RAAP is gedaan in opdracht van de provincie. Een gemeente kan dus besluiten om meer sporen te beschermen dan in de provinciale bescherming is bepaald.

Functionele cookies

Deze cookies zorgen ervoor dat wij externe diensten aan de website kunnen toevoegen, zoals bijvoorbeeld video’s. Wanneer u deze cookies niet accepteert kan het zijn dat bepaalde inhoud niet zichtbaar is.

Hoe de locaties zijn bepaald

De provincie heeft gekeken naar de Cultuurhistorische Waardenkaart (CHWK)Verwijst naar een andere website en het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN)Verwijst naar een andere website. Met deze kaarten is gekeken waar nog gave sporen liggen. Er is geen veldonderzoek gedaan, omdat daarvoor toestemming van grondeigenaren nodig is. Van deze eerder aangewezen sporen is door Provinciale Staten besloten de sporen te beschermen, die in zijn geheel of gedeeltelijk binnen Natura 2000-gebied liggen.

Wat dit voor u betekent

Bent u grondeigenaar? Dan heeft u een brief ontvangen. Via de viewer bovenaan deze pagina kunt u zien of de opgenomen sporen in de provinciale bescherming op uw perceel liggen of niet.

Wat u wel en niet mag doen

Om deze vraag goed te beantwoorden, maken we verschil tussen de raatakkers en karrensporen zelf, en de bufferzones eromheen:

  • In het gebied waar de karrensporen en raatakkers liggen, mag u niets doen wat deze sporen kan beschadigen. Daar gelden dus strenge regels.
  • In de signaleringszone mag u in principe alles doen wat volgens het omgevingsplan is toegestaan. Let er wel goed op dat u de sporen in het naastgelegen gebied niet per ongeluk beschadigt.

In samenspraak met diverse grondeigenaren en terreinbeherende organisaties is een praktische handreiking gemaakt, die meer input geeft hoe in de praktijk kan worden omgegaan met de bescherming van de sporen. Vraag de handreiking aan via erfgoed@overijssel.nlVerwijst naar een andere website.