Buurserzand & Haaksbergerveen

De bodem van het Haaksbergerveen bestaat uit hoogveen. Maar dit hoogveen is beschadigd. Vroeger haalden mensen het weg, want de kachels brandden ermee. Dit noemen we vervening. Het huidige Haaksbergerveen is een restant van een veel uitgestrekter hoogveengebied. Door de hoge ligging ten opzichte van de omgeving en de ontwatering van de omliggende gronden verdroogt het veen. Door droogte in het gebied krimpt het hoogveen nog meer. Hoogveen komt bijna niet meer voor in Nederland. Om het hoogveen te behouden maken we de grond in en rond het Haaksbergerveen natter.

Door de verdroging kunnen er bomen groeien in het gebied. Een hoogveengebied is van nature een open gebied. Naast het vernatten van de grond halen we daarom ook bomen in het gebied weg.

Vennen zijn ondiepe meertjes. De vennen in Buurserzand zijn te droog. En daar hebben de zeldzame grote modderkruiper en kamsalamander last van. We onderzoeken hoe we deze vennen kunnen behouden.

Met plaggen wordt de bovenste laag grond met begroeiing weggehaald. Zo krijgt jonge heide weer de kans om te groeien. Door plaggen proberen we de bijzondere plantensoorten op de heide in stand te houden.

We maaien om opslag van nieuwe boompjes te voorkomen, zo ontstaat er niet teveel bos en blijft de heide open. In delen van het gebied grazen Schotse Hooglanders met hetzelfde doel.

De afgelopen jaren heeft aannemer Baks de werkzaamheden uit het inrichtingsplan Buurserzand & Horsterveen uitgevoerd. Door (te) voedselrijke grond te verwijderen en percelen te vernatten krijgen unieke planten meer kans en ontstaat een grote variatie van soorten die hier in het gebied thuishoren. Wij hebben onder andere landbouwpercelen afgeplagd, een deel van de Hagmolenbeek minder diep gemaakt en sloten en greppels gedempt zodat er meer water in het gebied blijft.

Eind 2025 hebben Gedeputeerde Staten nieuwe kaders vastgesteld voor het natuurherstel rond het Haaksbergerveen. De herstelmaatregelen worden gefaseerd uitgewerkt en uitgevoerd totdat de instandhoudingsdoelen zijn bereikt.

Op basis van hydrologisch onderzoek en een variantenstudie is gekozen voor ‘de tussenvariant’ als vertrekpunt voor de verdere uitwerking. Deze variant zoekt een balans tussen het behalen van natuurdoelen en het beperken van de impact op de omgeving. We werken de maatregelen nu verder uit samen met bewoners, grondeigenaren en andere betrokkenen. Een belangrijk onderdeel daarbij is het bepalen waar welke maatregelen worden uitgevoerd.

Vervolgstappen

De komende periode werken we aan:

• Een oppervlaktewatermodel.
• Een gedeelde kennisbasis samen met de omgeving.
• Uitwerking van de voorkeursvariant, verwacht eind 2026/begin 2027.

Voor de noordoost- en (noord)westkant van het gebied maken we een projectbesluit. De maatregelen voor de Koffiegoot doorlopen een eigen traject, waarbij er eerst verder onderzoek wordt uitgevoerd.

Overijssel kent 5 hoogveengebieden: Aamsveen, Engbertsdijkvenen, Haaksbergerveen, Wierdense Veld en Witte Veen. Bijzondere natura 2000-gebieden die we beschermen tegen verdroging. Wat is hoogveen eigenlijk en waarom is het belangrijk dat het behouden blijft? U ziet en hoort het in deze animatie over hoogveen.

Het heidelandschap is een bijzonder en divers type landschap met unieke planten- en diersoorten. Meer hierover, en over de maatregelen die we nemen om het heidelandschap ter herstellen, ziet u in een speciale animatie.