Interbestuurlijk toezicht per gemeente

Gepubliceerd op 14 september 2021

Wat is interbestuurlijk toezicht?

Interbestuurlijk toezicht is het toezicht door de ene overheid op de uitvoering van de taken door een andere overheid. Het provinciaal interbestuurlijk toezicht heeft als doel inzicht te krijgen in de risico’s bij de uitvoering van medebewindstaken. Dat zijn taken die gemeenten in opdracht van provincie of rijk uitvoeren. Daardoor komen knelpunten op tijd in beeld en kan er worden bijgestuurd. De provincie is als toezichthouder sober en terughoudend. Met respect voor de autonomie van gemeenten en de horizontale verantwoording door de gemeenteraden.

Een paar begrippen uitgelegd:

Indeplaatsstelling: De provincie houdt toezicht op taken van de gemeente. Als een gemeente zo'n taak verwaarloost of niet naar behoren uitvoert, kan de provincie die taak overnemen. Ook zal de provincie bij de keuze voor wel/niet ingrijpen altijd een risicoafweging maken en beoordelen of ingrijpen in verhouding tot de misstand.

Schorsing en vernietiging: Besluiten die in strijd zijn met het recht of het algemeen belang, kunnen wij niet zelf schorsen of vernietigen. Schorsen en vernietigen is een bevoegdheid van de regering bestaande uit de Koning en zijn ministers. Na een melding onderzoeken wij of er sprake is van strijd met het recht of het algemeen belang. Wij maken een risicoafweging en beoordelen of ingrijpen proportioneel is. Aan de hand van de uitkomsten, nemen wij de beslissing om het besluit wel of niet voor te dragen aan de regering om geschorst en/of vernietigd te worden.

Hoe werkt ons interbestuurlijk toezicht?

In ons toezicht bij gemeenten komen deze fases in elk geval voorbij: Informatieverzameling, oordeelsvorming, waar nodig interveniëren en mogelijke maatregelen.

Oordeelsvorming:

  • Eerste stap: eigen oordeel gemeente (zelf in spiegel kijken), mede op basis van ambtelijk oordeel provincie n.a.v. conceptstukken gemeente
  • Tweede stap: bestuurlijk oordeel provincie (definitief oordeel provincie) in door GS vastgestelde provinciale IBT-rapportage.

Zonodig interveniëren:

  • Op basis van de IBT score op het totaalbeeld vinden er één of meer gesprekken plaats op ambtelijk en/of bestuurlijk niveau. IBT-score van een gemeente voor het totaalbeeld op oranje of rood: dan bestuurlijk overleg.
  • Bestuurlijke interventieladder voordracht schorsing en vernietiging besluiten (bij strijd met het recht en/of het algemeen belang).
  • Bestuurlijke interventieladder indeplaatsstelling (overnemen taak bij taakverwaarlozing).

Maatregelen

De provincie heeft 2 generieke instrumenten waarmee ze kan ingrijpen:

  1. Voordracht schorsing en vernietiging besluiten: de provincie kan een besluit van de gemeente voordragen aan de Kroon als de gemeente een besluit neemt dat in strijd is met het recht of het algemeen belang. De Kroon kan dit besluit schorsen en/of vernietigen.
  2. Indeplaatsstelling bij taakverwaarlozing: als een gemeente een medebewindstaak verwaarloost, kan de provincie die taak overnemen.

Hoe kunt u een misstand melden?

In de volgende situaties kunt u een melding indienen:

  • Er is een acuut gezondheids- of veiligheidsrisico.
  • De gemeente of het waterschap neemt een besluit dat in strijd is met wet- of regelgeving of het algemeen belang.
  • De gemeente of het waterschap neemt ten onrechte geen besluit.
  • De gemeente of het waterschap voert een wettelijke taak niet naar behoren uit.

Bij IBT-meldingen gaan we onderzoeken of er sprake is van taakverwaarlozing of strijdige besluiten. Ingrijpen gebeurt alleen wanneer op basis van een zorgvuldige belangenafweging wordt geconcludeerd dat dat in verhouding staat tot de ernst van de situatie.

Waar kunt u uw melding doorgeven?

U kunt uw melding mailen naar postbus@overijssel.nl. Wij adviseren u om, voor u een melding indient, eerst contact op te nemen met de betreffende gemeente of het waterschap. Als er in de betreffende casus nog bezwaar of beroep mogelijk is, dient u hiervan gebruik te maken. Ons toezicht is namelijk geen alternatieve vorm van rechtsbescherming.

Hoe handelen wij uw melding af?

Wij nemen altijd contact met u op. Na ontvangst van uw melding bekijken wij of het een zaak betreft in het kader van onze interbestuurlijke toezichtstaak en informeren wij u over de afhandeling.