Inventarisatie leegstand agrarisch vastgoed Overijssel

Gepubliceerd op 3 juni 2020

Tot 2030 verdwijnt hier 30% van de agrarische bedrijven

Afname aantal agrarische bedrijven

Provincie Overijssel heeft door Wageningen Environmental Research onderzoek laten doen naar het aantal agrarische bedrijven dat stopt.

Het aantal agrarische bedrijven neemt, vooral door het gebrek aan opvolging, jaarlijks af met ongeveer 2%. Tussen 2012 en 2018 zijn in Overijssel 1600 bedrijven gestopt. De afname was nog groter, omdat er tussen 2015 en 2016 relatief veel kleine agrarische bedrijven zijn gestopt. De definitie is toen aangescherpt en alleen “actieve landbouwbedrijven” zijn meegenomen in de tellingen.

Bijna 30% van de in 2018 aanwezige agrarische bedrijven wordt gerund door een persoon ouder dan 55 jaar zonder opvolger. Zij zullen waarschijnlijk tussen 2018 en 2030 stoppen. Dan blijven er in 2030 in Overijssel nog ongeveer 4.850, van de in 2018 aanwezige 6.800, agrarische bedrijven over. Eerdere prognoses gingen nog uit van 6000 bedrijven in 2030.

Ruim de helft van vrijkomende bebouwing blijft leeg

Wageningen Environmental Research heeft het gebruik van de vrijgekomen agrarisch vastgoed in Overijssel tot 2018 onderzocht. Samen met te verwachten bedrijfsbeëindiging heeft zij prognoses voor leegstand in de periode 2018-2030 gegeven.

In de periode 2012-2018 is in totaal 2,12 miljoen m2 agrarisch vastgoed vrijgekomen. De meeste vrijkomende bebouwing dateert uit de periode 1965-1993. De schatting is dat meer dan de helft van het vrijgekomen oppervlakte aan agrarisch vastgoed niet of zeer beperkt hergebruikt gaat worden of leeg komt te staan.

Dat geldt ook voor de prognose voor de periode 2019-2030. Van de totale oppervlakte van 3,17 miljoen m2 aan vrijkomende agrarische bedrijfsgebouwen blijft ruim 1,6 miljoen m2 naar verwachting leeg staan.

Het aandeel van de vrij te komen agrarisch vastgoed, en daarmee de potentiële leegstand, verschilt erg per gemeente. Gemeenten waar volgens verwachting tot 2030 meer dan 200.000 m2 aan agrarische bebouwing vrijkomt zijn Dalfsen, Hardenberg, Raalte, Dinkelland en Hof van Twente.

In figuur 2 is de relatieve dichtheid aan oppervlakte van vrijkomende bebouwing 2018-2030 te zien, met een aantal duidelijke hotspots in genoemde gemeenten.

Consequenties en kansen leegstand

Overijssel werkt met de kwaliteitsimpuls groene omgeving om nieuwe functies in vrijkomende gebouwen te stimuleren. Sloop van leegstaande gebouwen in ruil voor een bouwkavel voor een woning (Rood voor Rood) biedt mogelijk een afdoende oplossing om de leegstand te beperken en tegelijk kansen voor woningbouw te creëren.

Maar in de gemeenten waar zich de hotspots van vrijkomend agrarisch vastgoed bevinden, is meer nodig. Samen met deze gemeenten kijken wij naar een goede aanpak om de te verwachten leegstand en de gevolgen hiervan (ondermijning en verloedering) tegen te gaan.

Verder worden de prognoses van agrarische bedrijven die stoppen tot 2030 meegenomen in het beleid van Overijssel op het gebied van natuur en landbouw.