Buurserzand & Haaksbergerveen

Gepubliceerd op 12 oktober 2021

Pier in ondiep water

Wat gaan we doen en waarom?

Binnen de gemeente Haaksbergen in het zuidoosten van Overijssel ligt het Natura 2000-gebied Buurserzand-Haaksbergerveen. Het Buurserzand bestaat uit veel heide met vennen en jeneverbesstruwelen. Het Haaksbergerveen bestaat uit grote oppervlakten hoogveen. De kwetsbare natuur in beide gebieden willen we in stand houden en zo mogelijk herstellen.

We maken de grond natter

De bodem van het Haaksbergerveen bestaat uit hoogveen. Het huidige Haaksbergerveen is een restant van een veel uitgestrekter hoogveengebied. Door de hoge ligging ten opzichte van de omgeving en de ontwatering van de omliggende gronden verdroogt het veen. Door droogte in het gebied krimpt het hoogveen nog meer. Hoogveen komt bijna niet meer voor in Nederland. Om het hoogveen te behouden dempen we sloten om het gebied te vernatten. Ongewenste effecten van deze vernatting op de omgeving proberen we te voorkomen. Waar dit niet lukt maken we afspraken met grondeigenaren over eventuele schade. Bij onverwachte schade als gevolg van de maatregelen kunnen mensen terecht bij een schadeloket.

We kappen bomen

Door de verdroging kunnen er bomen groeien in het gebied. Een hoogveengebied is van nature een open gebied. Naast het vernatten van de grond halen we daarom ook bomen in het gebied weg.

Behoud van de vennen

Vennen zijn ondiepe meertjes. De vennen in Buurserzand zijn te droog. En daarvan hebben onder andere de zeldzame grote modderkruiper en kamsalamander last. We onderzoeken hoe we deze vennen kunnen behouden

Nieuws en evenementen

Waarmee we nu bezig zijn

Koeien die grazen in een weiland

Buurserzand-Haaksbergerveen is in 2013 aangewezen als Natura 2000-gebied. De afgelopen jaren is gewerkt aan een inrichtingsplan. Hierin staan alle maatregelen die nodig zijn om de natuur te herstellen en verbeteren. Het inrichtingsplan wordt vertaald naar een Provinciaal Inpassingsplan (PIP). Dit is een bestemmingsplan, maar dan van de provincie. Het gebied is daarbij opgedeeld in twee delen: Buurserzand en Horsterveen (een deel van Haaksbergerveen), en de rest van Haaksbergerveen.

Buurserzand-Horsterveen

Buurserzand-Horsterveen zit in de uitvoeringsfase. Baks Civiel- en cultuurtechniek voert de natuurherstelmaatregelen sinds juni uit. De uitvoering is ingedeeld in vijf deelgebieden; in drie daarvan worden de werkzaamheden volgens planning nog dit jaar afgerond, aan de west- en oostkant van Buurserzand en in Horsterveen. De andere volgen in 2022. De maatregelen zijn er vooral op gericht om verdere verdroging van de natuurgebieden tegen te gaan. En om de natte heide meer ruimte te kunnen geven. We dempen en verondiepen watergangen en bij de entree aan de Waarveldweg zijn bomen verwijderd. Een aangrenzend perceel is afgegraven. Het perceel wordt te nat voor landbouw en wordt daarom ingericht als nieuwe natuur. Verder staan er werkzaamheden aan de Biesheuvelleiding, de Hagmolenbeek, de Buurserbeek en in het Horsterveen op de planning. RTV Oost heeft een reportage gemaakt over de bomenkap bij de Waarveldweg: Bomenkap Buurserzand gestart; vier hectare groot bosperceel verdwijnt in Haaksbergen - RTV Oost.

Inloopuur bij de aannemer

Het projectteam en Natuurmonumenten hebben aan het eind van de zomer enkele keren koffie, thee en flyers uitgedeeld aan voorbijgangers en de maatregelen toegelicht. Op woensdagen in de even weken is er tussen 14.00 en 15.00 uur een inloopmoment bij de bouwkeet van Baks Civiel- en Cultuurtechniek aan de Waarveldweg. Wie meer informatie wil over de werkzaamheden kan op die momenten bij de aannemer terecht.

In de aanloop naar de uitvoering zijn direct betrokkenen stap voor stap persoonlijk geïnformeerd over de maatregelen op hun gronden. Met hen zijn of worden afspraken gemaakt over schadeloosstelling. Sommige maatregelen kunnen pas worden uitgevoerd als er overeenstemming over is bereikt.  Er lopen momenteel twee beroepen bij de Raad van State die zijn ingesteld door grondeigenaren tegen het Provinciaal Inpassingsplan (PIP).

Haaksbergerveen

Grondeigenaren in het uitwerkingsgebied rond Haaksbergerveen zijn begin juli tijdens een informatiebijeenkomst bijgepraat over het grondwatermodel. De ontwikkeling van dit model, waarmee de maatregelen op de natuur en de omgeving worden berekend, is complex en duurt daardoor al enige tijd. We willen geen maatregelen nemen die te grote onzekerheden met zich mee brengen en gaan daarom zorgvuldig om met het ontwikkelen en testen van het model.

De rentmeesters inventariseren intussen alvast de opties en wensen voor de gronden. Wie hierover vragen heeft, kan zich melden bij grondregisseur Jaap Menkveld (06 12 38 62 27).

In het gebied

Ook Staatsbosbeheer heeft een informatiebijeenkomst gehouden voor directe omwonenden, maar dan over de maatregelen die de terreinbeheerder in het gebied uitvoert. Deze zijn met name gericht zijn op het vasthouden van regenwater. Meer informatie vind je bij Staatsbosbeheer. Voor vragen kun je elke woensdagochtend de werkschuur bezoeken aan de Urkerweg 15 in Haaksbergen. Heb je tussendoor vragen of wil je iets bespreken met Staatsbosbeheer? Neem gerust contact op met boswachter Kees Jan Westra (06 23 86 86 11) of omgevingsmanager Cleo Hubers (06 52 40 17 16) of stuur een mail via haaksbergerveen@staatsbosbeheer.nl.

Over de Buurserzand & Haaksbergerveen

De gebieden Buurserzand en het Haaksbergerveen vormen samen één Natura 2000-gebied, omdat ze aan elkaar grenzen.

Het Haaksbergerveen is een restant van een uitgestrekt veengebied op de grens tussen Duitsland en Nederland. Vroeger won de plaatselijke bevolking er veel veen. Hierna bleef een patroon van veenputten en smalle stroken van deels verveend en deels onverveend hoogveen achter. Er groeien verschillende soorten veenmos en planten zoals zonnedauw, veenbes en wollegras. Aan de rand van het hoogveen leeft de grote modderkruiper, een in Nederland zeldzame vis. Ook de kamsalamander en de heikikker komen hier voor.

Het Buurserzand is 450 hectare groot en is een heidegebied op voormalig stuifzand dat afwisselt met ondiepe meertjes. Het is één van de weinige gebieden waar de vlinder het gentiaanblauwtje leeft. Het gebied ontkwam aan de ontginningen van begin 20e eeuw, doordat het gebied in eigendom was van de Enschedese textielfabrikant Van Heek en gebruikt werd voor de jacht. De familie van Heek schonk het terrein in 1929 aan Natuurmonumenten.

Blijf op de hoogte

Meld je aan voor de nieuwsbrief van Buurserzand & Haaksbergerveen om op de hoogte te blijven van de laatste ontwikkelingen in het gebied.

Aanmelden nieuwsbrief

Contact

Carry van der Wal (projectleider) en Gerko Hopster (omgevingsmanager) zijn eerste aanspreekpunt voor het gebied. Je kunt ze bereiken via:

Carry van der Wal
Telefoon: 06 41 64 12 90
E-mail: c.vd.wal@overijssel.nl

Gerko Hopster
Telefoon: 06 42 40 66 66
E-mail: gerko.hopster@pratensis.nl

Voor vragen over grondzaken kun je terecht bij:

Jaap Menkveld
Telefoon: 06 12 38 62 27
E-mail: j.menkveld@overijssel.nl

Wie er bij dit project betrokken zijn

In Overijssel werken we samen onder de noemer ‘Samen werkt beter’. In dit natuurgebied is gemeente Haaksbergen verantwoordelijk voor de plannen, en doet dit samen met Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, LTO Noord, waterschappen Vechtstromen en Rijn en IJssel, en Provincie Overijssel. Het Buurserzand is voor een groot deel van Vereniging Natuurmonumenten en Haaksbergerveen van Staatsbosbeheer.

Alles over de Ontwikkelopgave Natura 2000