De nieuwjaarstoespraak van Andries Heidema

In deze speech gaat hij in op onze Nedersaksische cultuur en identiteit. Maar vooral ook over de intimidatie en bedreiging van bestuurders en volksvertegenwoordigers. 
En ook sprak hij de ambitie van de provincie uit:

"Allereerst: ik wens iedereen een gelukkig, vredig, gezond en veilig 2026. Over veiligheid gesproken: maandag 5 januari jongstleden hebben wij besloten om onze nieuwjaarsreceptie af te gelasten. Door het extreme winterse weer was het te onveilig op de weg. Ondanks de grote inspanningen van de provinciale en gemeentelijke strooiploegen. Zij draaiden de maximale overuren. Als wegbeheerder vinden wij: veiligheid voor alles. Natuurlijk was het jammer. Graag had ik iedereen afgelopen maandag persoonlijk de hand gedrukt. Maar ik vond het een fijne en veilige gedachte dat mensen niet omwille van de provincie Overijssel de weg op moesten. Ik had een speech voorbereid. Die wil ik nu graag met u delen. En als u even u ogen dicht doet is het net of we hier samen in het provinciehuis staan.

Beste mensen, zeer gewaardeerde relaties en vrienden van de provincie Overijssel. Hartelijk welkom op onze nieuwjaarsreceptie. Fijn om elkaar weer zo te mogen ontmoeten bij het begin van het nieuwe jaar. Het stemt mij zeer tevreden dat ik vandaag een diverse samenstelling van mensen voor mij zie staan. Leden van provinciale Staten, gemeenteraadsleden, burgemeesters, wethouders, andere  bestuurders, ondernemers, maatschappelijke organisaties en vele andere samenwerkingspartners. Het maakt niet uit of je uit Twente, Salland, Kop van Overijssel, langs de IJssel of Vecht, uit een dorp, buurtschap of stad komt. Overijssel bindt ons!

Want wij zijn Nedersaksen. Onze cultuur is diep geworteld. Ze leeft in onze taal, in het landschap, in vakmanschap, in verenigingen en familiebedrijven. Je ziet het in Noaberschap. In buren die voor elkaar klaarstaan. In dorpen en wijken die samen voorzieningen overeind houden. De OverijsselAcademie heeft daarover samen met RTV Oost de serie ‘Wij zijn Nedersaksen’ germaakt. We laten daar nu een korte compilatie van zien Trouwens, de mensen van OverijsselAcademie mag en kunt u aanspreken voor meer informatie over onze Nedersaksische identiteit, cultuur, Noaberschap, onze taal en al het andere wat ons trots maakt als Overijsselaars.

Wat we hier zagen is geen fictie. Het is een kracht die ons helpt richting te geven aan morgen. Aan onze gezamenlijke toekomst. En wel met die nuchtere, soms directe, maar altijd oprechte manier waarop wij met elkaar het gesprek voeren. Kijk bijvoorbeeld naar het gebied rond Kanaal Almelo–De Haandrik. Dat schuurt. Dat doet pijn. Dat is ingewikkeld. En ja, daar zijn fouten gemaakt. Maar we lopen niet weg. We blijven in gesprek. We luisteren. We zoeken samen naar herstel, naar erkenning, misschien zelfs naar een vorm van excuus. Niet omdat het makkelijk is, maar omdat het nodig is.

Vandaag, hier, is het moment om elkaar de hand te schudden, vooruit te kijken en minstens zo belangrijk; om stil te staan bij wat ons samen te doen staat. Want politiek bedrijven, besturen,  maar ook ondernemen en je plek zoeken in de samenleving doe je nooit alleen. Dat is mensenwerk. En 2026 vraagt om dat mensenwerk in de volle omvang.

Laat ik beginnen met iets wat mij zorgen baart. En waarvan ik weet dat velen van u dat herkennen: intimidatie en bedreiging. Bestuurders en volksvertegenwoordigers hebben een belangrijke taak. Zij nemen besluiten die raken, die pijn kunnen doen, die weerstand oproepen. Dat hoort bij de democratie. Daarvoor zijn debat, tegenspraak, protest en kritiek onmisbaar. Voor overleg, voor dialoog en luisteren, voor de vele meningen, is en blijft altijd ruimte.

Maar intimidatie en bedreiging horen daar níet bij. Zo gaan we niet met elkaar om. Niet in Overijssel, niet in Nederland. Wie de democratische rechtsstaat serieus neemt, accepteert dat politie, handhavers, hulpverleners, politici en bestuurders hun werk zonder last, zonder geweld en bedreiging moeten kunnen doen. En dan noem ik nog veel beroepsgroepen niet die ook met intimidatie en geweld geconfronteerd worden. Helaas is dat lijstje veel te lang. Ja zelfs de hoofdpiet van Sinterklaas wordt hier mee geconfronteerd. Het is aan ons om samen met de samenleving een heldere lijn te trekken: dit kan wel, dit kan niet. Dit is acceptabel, en dit niet.

Tegelijkertijd ligt hier een tweede opdracht. Misschien wel een moeilijkere. Namelijk om, juist wanneer het schuurt, bruggen te blijven slaan naar groepen die dreigen af te haken. Het hart open te houden. En de oren ook. Dat vraagt om moed. En soms ook een lange adem. Maar wie alleen grenzen stelt zonder verbinding te zoeken, verliest uiteindelijk beide. Het begint bij  jezelf, met de intrinsieke overtuiging om echt contact te willen maken. Je medemens serieus willen nemen.

Dus leg die mobiel eens weg, ga achter dat beeldscherm vandaan. Weg van de zielloze algoritmes en bubbels van gelijkgestemden. Weg van de onderbuikgevoelens. Terug naar een diep ervaren gevoel dat jouw eigen leven en zijn, alleen kan bestaan en zin en betekenis krijgt omdat je deel uit maakt van een gemeenschap. Eigenlijk Noaberschap in zijn meest pure vorm.

Hoe krijgen we dit besef weer een beetje terug in onze samenleving, in de opvoeding, thuis, op school, op het werk, op de sportclub? Dat is natuurlijk een keus die ieder voor zichzelf maakt. Maar vooral een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor ons allen, inclusief mijzelf.

Dames en heren, Wij staan hier in Overijssel met onze laarzen of klompen in de klei. Letterlijk en figuurlijk. Wij willen huizen bouwen voor jonge gezinnen en ouderen. Wij willen onze natuur beschermen én perspectief bieden aan boeren. Wij willen ruimte vinden voor defensie, voor economie, voor duurzame energie. En ondertussen lopen we tegen volle stroomnetten en stikstof aan, tegen procedures, tegen opeenstapeling van regels.

Daarom spreek ik vandaag een hoopvolle wens richting Den Haag uit. Dat de formatiegesprekken en straks de nieuwe regering zich met deze toekomstgerichte thema’s bezighouden. Dat ze bovenaan de agenda en actielijst staan. Met stabiel en toekomstbestendig landsbestuur. Want schrappen is altijd makkelijker dan opbouwen. En afbreken gaat sneller dan herstellen. Voor mij is het daarbij niet doorslaggevend of we iets meer links of rechts afslaan. Welke afslag we nemen, vind ik minder belangrijk. Als het maar binnen de democratische rechtsstaat past. Als we maar bereid zijn over onze eigen schaduw heen te stappen. En als we keuzes durven maken die verder reiken dan de volgende verkiezingen.

En dat is echt mogelijk! Neem het stikstofdossier. De provincies hebben samen met tal van andere partijen een werkbare weg ontwikkeld die zicht biedt op een uitweg uit het stikstofmoeras waarin we inmiddels bijna zes jaar vastzitten. Een weg die instemming heeft van betrokken partijen zoals de VNG, de Unie van Waterschappen, landbouworganisaties, natuurorganisaties en bedrijfsleven.

Aan de poort van Den Haag wil ik het liefst 1 pamflet met een simpele tekst timmeren: pak onze uitgestoken hand aan! Laten we het samen oppakken!

Dames en heren. Besturen in deze tijd vraagt veel. Van u. Van ons. Het vraagt stevigheid én menselijkheid. Grenzen stellen én nabij blijven. Luisteren en verantwoordelijkheid nemen. Besluiten durven nemen én blijven uitleggen waarom. Ik ben trots op hoe dat hier in Overijssel gebeurt. In gemeenten, in de provincie,  bij de waterschappen en dat samen met maatschappelijke partners.

En laat ik afsluiten met een blik vooruit. Want wie alleen vandaag bestuurt, mist morgen. In 2028 bestaat Overijssel 500 jaar. Ik voel eerlijk gezegd nu al een feestje aankomen……

Niet omdat het een mooi jubileum is, maar ook omdat het ons herinnert aan iets wezenlijks: deze provincie heeft stormen doorstaan, oorlogen, crises, veranderingen. En telkens opnieuw wisten mensen hier samen verder te gaan.

Met nuchterheid. Met volharding. En met oog voor elkaar. En misschien ligt het antwoord in veel van wat op ons afkomt dichterbij dan we soms denken. In wie wij zijn, en hoe wij hier al generaties met elkaar omgaan. De Nedersaksische identiteit, met dat diepe besef van Noaberschap: er zijn voor die ander, gewoon omdat het vanzelfsprekend is.

Dat Noaberschap maakt ons weerbaar. In tijden van onzekerheid en dreiging. Maar ook bij grote opgaven als natuurbehoud, duurzame landbouw en woningbouw. Het helpt ons om samen er de schouders onder te zetten, ook als het ingewikkeld wordt. Met oog voor elkaar, voor het landschap, en voor de toekomst van onze kinderen. En eerlijk gezegd: naast water, kaarsen en batterijen zou Noaberschap eigenlijk onderdeel moeten zijn van het noodpakket. Want wie elkaar vasthoudt, komt verder. Dat is de kracht van Overijssel. Gisteren, vandaag en morgen

Laten we dat meenemen in 2026. Met een open blik. Met bestuurlijke moed. En met het vaste voornemen om, wat er ook op ons afkomt, de verbinding te blijven zoeken.

Ik wens u allen een gezond, wijs en verbindend nieuwjaar."