Dossier stikstof: meten is weten

Gepubliceerd op 22 juni 2020

Meten is weten

Ieder Natura 2000-gebied heeft een eigen kritische grenswaarde waarboven de kwaliteit van de natuur te veel wordt aangetast door de hoeveelheid stikstofneerslag. We maken gebruik van de landelijke gegevens van het RIVM en andere bronnen om een goed beeld te krijgen van de uitstoot en neerslag van stikstof.

Cijfers stikstofuitstoot

Het RIVM registreert de stikstofemissie op basis van de werkelijke uitstoot per sector. De cijfers voor de emissie-uitstoot zijn afkomstig van de publieke (verplichte) registraties. Van de landbouw zijn dit de mei-tellingen en voor de industrie zijn dit de cijfers uit de milieujaarverslagen. Als cijfers ontbreken, dan worden kengetallen gebruikt die met regelmaat worden geactualiseerd op basis van daadwerkelijke metingen. Het RIVM registreert de landelijke gemiddelden.

De stikstofemissies van de landbouw in Overijssel liggen in verhouding hoger dan gemiddeld in Nederland (76%). Van verkeer en industrie is de uitstoot in Overijssel veel lager dan het landelijk gemiddelde. Dat wordt veroorzaakt door het feit dat we in Overijssel in verhouding relatief veel landbouw hebben en relatief weinig snelwegen en industrie in vergelijking met andere provincies.

Waarom zijn er verschillen in cijfers?

In de media en op diverse fora verschijnen verschillende cijfers over stikstof. Om de discussie en verschillen tussen percentages te kunnen begrijpen, is het goed om onderscheid te maken tussen stikstofemissie en -depositie. Stikstofemissie is de uitstoot die in Nederland de lucht in gaat. Stikstofdepositie is de stikstofneerslag die na chemische processen neerslaat. De stikstofemissie in Overijssel hoeft dus niet per se in Overijssel terecht te komen, en andersom in Overijssel slaat ook stikstof neer dat afkomstig is uit bijvoorbeeld het buitenland of andere provincies.

Het gewenste resultaat is gericht op het terugdringen van de stikstofdepositie (neerslag). Voor de aanpak bij de bron is het belangrijk om te kijken naar de stikstofemissie (uitstoot).

Ook is er verschil in stikstofoxiden (NOx) en ammoniak (NH3) De stikstofoxiden zijn afkomstig van uitstoot van auto’s en industrie. Ammoniak is afkomstig van bijvoorbeeld mest. De stikstofoxiden wegen in verhouding minder dan de ammoniakuitstoot. De verhouding is 0,3 stikstofoxide en 0,82 ammoniak.