provincie Overijssel

Niet iedereen mag zomaar een put slaan en grondwater uit de bodem halen. In 1984 is de Grondwaterwet ingevoerd (per 22 december 2009 gewijzigd in de Waterwet) en vanaf dat moment is de provincie verantwoordelijk voor het grondwaterbeheer. In 2009 is deze wet opgegaan in de Waterwer. In deze wet worden algemene regels gegeven voor het gebruik van grondwater. Deze regels zijn voor de eigen provincie uitgewerkt in de Omgevingsverordening Overijssel.

Kernregel
De kernregel is dat het in Nederland verboden is om grondwater te onttrekken of te infiltreren, tenzij de provincie of waterschap een vergunning heeft verleend. Door het onttrekken daalt de grondwaterstand in de omgeving en dat kan leiden tot verdroging van de natuur en droogteschade voor de landbouw. Bij een beslissing over zo'n vergunning houdt de provincie / het waterschap dan ook rekening met de betrokken belangen, andere grondwateronttrekkingen, bodemverontreinigingen, grondwaterverontreinigingen, onroerende zaken zoals maaivelddaling en zettingschade aan gebouwen en archeologische objecten. In iedere vergunning worden daarom voorwaarden opgenomen die eventuele negatieve gevolgen zoveel mogelijk beperken, of compenseren. Bij kleine hoeveelheden geldt er een meldingsplicht.

Voor drie typen grondwaterontrekkingen is de provincie bevoegd gezag en kan daarom door de omgevingsverordeling regels stellen. Het gaat hierbij om grondwateronttrekkingen voor de openbare drinkwatervoorziening, koude- en warmteopslagsystemen en ontrekkingen van meer dan 150.000 m3 per jaar voor industriële toepassingen.

De provincie Overijssel en de waterschappen registreren alle grondwateronttrekkingen in het landelijk register voor grondwateronttrekkingen. In 2002 bijvoorbeeld werd in Overijssel door vergunningsplichtige grondwateronttrekkers ongeveer 94.000.000 m³ grondwater onttrokken. Daarvan is 67.536.753 m³ door Vitens afgeleverd voor de drinkwatervoorziening. De hoeveelheid grondwater die gebruikt is voor de agrarische sector, bronbemalingen en grondwatersaneringen is niet in deze getallen verwerkt. Verder staan er in het grondwaterregister bijvoorbeeld circa 500 agrariërs geregistreerd die grondwater onttrekken voor het beregenen van hun land. Daarnaast zijn er nog zo'n 2000 agrariërs die grondwater gebruiken als drinkwater voor hun vee.

Koude Warmte Opslag in Overijssel
De provincie wil duurzame energie en energiebesparing stimuleren. De gemeenten willen gebouwen en woningen energiezuiniger maken. In de landbouw wordt mest gekoeld om de uitstoot van gassen te verminderen. Zo moet een CO2 besparing worden bereikt van 660 Kton in 2010.
Om deze doelstellingen te realiseren wordt energieopslag via open en gesloten bodemenergiesystemen steeds meer koude- en warmte opslag (KWO) toegepast. In de afgelopen jaren is de toepassing van systemen toegenomen. Er bereiken ons steeds meer vragen over de bijbehorende regelgeving.
De provincie is belast met de uitvoering van de Waterwet. Deze wet heeft als doel een goede verdeling van de beschikbare grondwatervoorraad te regelen. Daarbij gaat het er in het provinciale beleid om goed grondwater beschikbaar te hebben voor hoogwaardige toepassingen.
Voor koude/warmte opslag geldt dat de provincie hiervoor vergunning verleent zolang andere, bij het grondwaterbeheer betrokken, belangen niet negatief worden beïnvloed.
Wij willen informatie geven over de uitvoering van de regels op grond van de Waterwet en provinciale regels betreffende de grondwaterbescherming.

Open en Gesloten systemen
Voor energieopslag in de bodem wordt gebruik gemaakt van diverse systemen die te verdelen zijn in zogenaamde ‘open' en ‘gesloten' systemen.
Bij ‘open' systemen wordt grondwater onttrokken en teruggebracht in de bodem. Aan het grondwater wordt via een warmtewisselaar koude of warmte onttrokken of toegevoegd. Op deze systemen is onder andere de Waterwet van toepassing.
Bij ‘gesloten' systemen worden flexibele buizen de grond ingebracht. Door deze buizen wordt een vloeistof gestuurd waarmee via een warmtepomp warmte of koude aan de bodem wordt ontnomen. Er wordt bij deze systemen geen grondwater onttrokken. Voor eventuele benodigde vergunningen of toestemming kunt u contact op nemen met de afdeling Bouw en woningtoezicht van de gemeente.

Regels betreffende de Grondwaterbescherming.
In de Omgevingsverordening Overijssel 2009 zijn nadere regels opgenomen voor activiteiten die plaatsvinden binnen aangewezen waterwingebieden, grondwaterbeschermingsgebieden en boringvrije zones.
In de omgevingsverordening (in werkingtreding 1 september 2009) bepaald dat geen bodemenergiesystemen mogen worden toegepast in waterwingebieden, grondwaterbeschermingsgebieden en boringvrije zones. Dit vanwege de onzekerheid over de daadwerkelijke risico's van dergelijke systemen en in afwachting van resultaten van landelijke proefprojecten. Het verbod geldt voor inrichtingen binnen waterwingebieden en grondwaterbeschermingsgebieden. Het verbod voor toepassingen van een bodemenergiesysteem geldt ook voor boringsvrije zones, voor zover dit systeem plaatsvindt in het watervoerende pakket waarvoor de bescherming is ingesteld. Het verbod voor toepassing van een bodemenergiesysteem in boringvrije zones geldt niet voor toepassing van bodemenergiesystemen tot een maximale diepte zoals bepaald in artikel 3.2.2.4 van de Omgevingsverordening Overijssel 2009.
Onder bodemenergiesystemen wordt in deze regelgeving verstaan:
·       bodemenergiesystemen: energieopslagsystemen en warmtepompensystemen;
·       energieopslagsystemen: systemen waarbij door middel van het onttrekken en infiltreren van grondwater als bedoeld in de Waterwet, energie in de bodem wordt opgeslagen;
Alle bodemenergieopslag is in deze gebieden verboden. Dit geldt ook voor gesloten systemen.