provincie Overijssel

Gemeenten, woningcorporaties en kerkbesturen worden uitgenodigd actief deel te nemen aan de diverse activiteiten die in het programma zijn opgenomen.

Een overzicht van de wederopbouwwijken, -kerken en -kunst in Overijssel

De eerste laag van het programma Naooorlogs Bouwen in Overijssel staat in het teken van ‘weten’. Om de bewustwording en de waardering rondom het erfgoed van de wederopbouw te kunnen bevorderen, is het eerst van een belang een goed overzicht te krijgen van dit erfgoed in Overijssel. Er is gekozen voor het inventariseren van de wijken, kerken en kunst van de wederopbouwperiode. Deze categorieën worden het meest bedreigd met sloop.

Veldwerk

In 2007 en 2008 heeft in alle gemeenten in Overijssel inventariserend veldwerk plaatsgevonden. De resultaten van dit veldwerk worden op Het Oversticht weergegeven. Het gaat hierbij om een overzicht per gemeente waarbij vervolgens per wijk, kerk of kunstobject een foto en enkele gegevens zijn weergegeven. Bij de wederopbouwwijken en de wederopbouwkerken is naast een overzicht tevens een waardering aangegeven. Het gaat hierbij om een hoge (A), middelhoge (B) of lage waardering (C). Voor de toelichting op het onderwerp, het veldwerk en de waardering wordt verwezen naar de inleidende tekst van de wijken, kerken en kunst.

Achtergrond NOBO2

Na de Tweede Wereldoorlog lagen verschillende Nederlandse steden in puin. De Nederlanders stonden voor de taak hun land opnieuw op te bouwen. Al tijdens de oorlog waren de eerste plannen hiervoor gemaakt. De wederopbouw van Nederland richtte zich niet alleen op het herstel van de verwoeste binnensteden, maar vooral op het oplossen van de woningnood. Uitbreidingsplannen met grote aantallen woningen moesten het tekort aan woonruimte verhelpen. Er werd snel, goedkoop en veel gebouwd, volgens nieuwe stedenbouwkundige opvattingen.
 

Negatief sociaal imago

Nu staan in de wederopbouwwijken opnieuw hijskranen en steigers. Nergens in Nederland wordt zoveel gesloopt, gebouwd en gerenoveerd als in deze wijken. Zo verdwijnt ook ongemerkt de voor de wederopbouw zo kenmerkende toegepaste kunst. Het grootschalig ingrijpen in wederopbouwwijken is vooral het gevolg van het negatieve sociale imago dat veel wijken nu hebben. Daarnaast heten de meeste woningen niet meer te voldoen aan de huidige woonwensen

Ontkerkelijking

Ruim vijftig jaar na de wederopbouw is de samenleving van nu niet dezelfde als van toen. Een fenomeen dat vijftig jaar geleden nog nauwelijks aan de orde was, is bijvoorbeeld de ontkerkelijking. Als gevolg hiervan en de fusie van een aantal kerken tot de Protestantse Kerk in Nederland, staan er steeds meer kerken leeg. Ook de kerken in de wederopbouwwijken hebben met deze problematiek te maken.

 
De nuchtere constatering dat naoorlogse wijken niet meer beantwoorden aan de huidige vraag is te kort door de bocht. En de oplossing van grootschalige sloop is niet altijd de juiste. De bestaande wijken bieden kwaliteiten waarop voortgebouwd kan worden.