Gezonde leefomgeving belangrijk voor Overijsselaars

Gepubliceerd op 26 september 2019

De provincie Overijssel streeft naar een gezonde en duurzame leefomgeving. Om te weten wat de inwoners van Overijssel vinden van hun omgeving, en of die gezonder moet, is onderzoek gedaan. Inwoners en ondernemers zijn breed bevraagd over de beleving van gezondheid en leefomgeving. Opvallend is dat naast veiligheid, vooral het milieu belangrijk wordt gevonden voor de gezondheid. Inwoners zijn bereid om bij te dragen aan een betere leefomgeving, maar voor ingrijpende maatregelen zoals minder vlees eten en minder vliegvakanties is de bereidheid klein. Inwoners denken hierbij ten onrechte dat die activiteiten ook niet zoveel invloed hebben op de kwaliteit van de leefomgeving.

Leefomgeving

Naast veiligheid (65%) vinden inwoners vooral zaken die te maken hebben met groen en milieu van belang voor hun gezondheid. De vijf belangrijkste aspecten:

  1. Veiligheid (65%)
  2. Aanwezigheid van voldoende groen (47%)
  3. Een nette en schone buurt (45%)
  4. Weinig geluidsoverlast (41%)
  5. Een schone lucht (41%)

Respondenten konden meerdere keuzemogelijkheden aankruisen.

Bewoners erg tevreden over hun leefomgeving

Inwoners en ondernemers geven wel dikke voldoendes voor de kwaliteit van de leefomgeving in relatie tot gezondheid. Inwoners geven de leefomgeving een 7,6. Ondernemers geven de leefomgeving een 7,4. Bekijk figuur 1 voor de rapportcijfers van de belangrijkste milieu thema's (schone omgeving, luchtkwaliteit en rust/stilte).

Schone lucht belangrijker dan stilte en schone omgeving

Zowel inwoners als ondernemers hechten de meeste waarde aan een schone lucht (inwoners en ondernemers beide 89%). Gevolgd door een schone omgeving (inwoners 85% en ondernemers 77%) en rust (inwoners 80% ondernemers 77%).

52% van de inwoners heeft grote zorgen over toekomstige leefomgeving

Inwoners (52%) en ondernemers (51%) maken zich (tamelijk) grote zorgen over een mogelijke verslechtering van een gezonde leefomgeving in de toekomst. De meeste zorgen bestaan over schone lucht (57% en 58%). Gevolgd door een schone omgeving (53% en 54%) en rust (49% en 43%). De meeste inwoners en ondernemers verkiezen een gezonde leefomgeving boven bijvoorbeeld woningbouw, economische groei en bereikbaarheid.

Inwoners onderschatten de impact van grotere milieubewuste maatregelen op de leefomgeving

De meeste inwoners leveren al een bijdrage aan een betere leefomgeving. Zoals de auto laten staan voor kleine boodschappen, afval scheiden, ’s avonds een lamp minder aandoen of hergebruik van spullen. Ruim de helft van de inwoners wil wel een stapje verder gaan, en is (zeker of misschien) bereid om elektrisch te rijden, te investeren in energieopwekkende apparaten en het eten van meer seizoensgebonden producten (figuur 4). Voor maatregelen die van grotere impact zijn op het milieu zoals minder/geen vlees eten en niet meer met het vliegtuig op vakantie, is minder bereidheid. Opvallend is dat inwoners ten onrechte denken dat de activiteiten ook niet zoveel invloed hebben op de kwaliteit van de leefomgeving.

Van de ondernemers is ruim de helft zeker of misschien bereid om meer energiebesparende maatregelen te nemen, minder producten aan te schaffen met verpakkingsmateriaal, duurzame en energiezuinige apparaten aan te schaffen en zelf energie op te wekken (figuur 4). Ondernemers zijn minder bereid om bomen of een stukje natuur te adopteren, een elektrische auto aan te schaffen als poolauto en thuiswerken te stimuleren.

Onze invloed op de leefomgeving

Een vliegreis belast het milieu 7 tot 11 keer zoveel als dezelfde reis per trein. Verder draagt een vliegreis 2 tot 4 keer zoveel bij aan het broeikaseffect als dezelfde reis per auto. Op korte afstanden is het verschil tussen auto / trein en vliegtuig het grootst.

Bron: https://www.milieucentraal.nl/duurzaam-vervoer/vliegen-of-ander-vakantievervoer/

Een kilogram runderlap zorgt voor 34 kilo CO2. Dat is vijf keer zoveel als kip, en zo’n tien tot twaalf keer zoveel als vegetarische alternatieven zoals tofu en quorn.

Bron: https://www.milieucentraal.nl/milieubewust-eten/vlees-vis-of-vega/

Figuur 4: Top 5 van activiteiten waarvoor inwoners en ondernemers in Overijssel bereid zijn een bijdrage te leveren (%)

Figuur 4

Beïnvloeding van gedrag gaat voor strengere regels

Volgens bijna de helft van de inwoners (48%) en ondernemers (49%) is het beïnvloeden van gedrag de beste aanpak voor verbetering van een gezond leefmilieu. Daarnaast is ook het stimuleren van mensen om zelf in actie te komen een goede aanpak volgens een grote groep (30% van de inwoners, 36% van de ondernemers). Opvallend is dat slechts een gering percentage iets ziet in het opleggen van strengere regels (10% inwoners, 6% ondernemers).

Figuur 5: Beste aanpak volgens inwoners en ondernemers van Overijssel voor het verbeteren van een gezonde leefomgeving (%)

Figuur 5: Beste aanpak volgens inwoners en ondernemers van Overijssel voor het verbeteren van een gezonde leefomgeving (%)

Provinciaal beleid

In het coalitieakkoord 2019-2023 “Samen bouwen aan Overijssel” is het vertrekpunt dat de inwoners recht hebben op een gezonde leefomgeving in de volle breedte: lucht, water, ondergrond, licht, geluid, welzijn en veiligheid. De provincie Overijssel streeft naar een gezonde duurzame leefomgeving en doet dat nu vooral door het uitvoeren van wettelijke taken. In 2018 heeft de provincie onder circa 1000 inwoners en 300 ondernemers onderzoek gedaan naar hoe gezond zij hun leefomgeving vinden en of het volgens hen gezonder kan en moet. De uitkomst dient als input voor toekomstig beleid voor het behoud en ontwikkeling van een gezonde leefomgeving. Het onderzoek maakt duidelijk welke aspecten de bewoners van Overijssel belangrijk vinden.

De provincie blijft inzetten op het behoud van een gezonde en veilige leefomgeving. Een goede basiskwaliteit van de milieucondities zorgt voor een leefomgeving die direct positieve gevolgen heeft voor de gezondheid (zoals schone lucht, voldoende groen) en voor het woon- en leefklimaat. Vooral luchtkwaliteit en geluid krijgen de aandacht, omdat deze omgevingsfactoren de grootste relatie hebben met gezondheid. Daarnaast verkent de provincie op welke andere manieren zij omgevingsbeleid in kan zetten om de gezondheid van inwoners te bevorderen. Dit krijgt verder vorm bij de herziening van de Omgevingsvisie, waarbij gezondheid als rode draad wordt uitgewerkt.

Bronvermelding

Onderzoek door Kantar Public in opdracht van de provincie Overijssel, Beleving van een gezond leefmilieu in Overijssel, december 2018