Financieel toezicht gemeenten

Gepubliceerd op 17 juli 2019

'Hebben de Overijsselse gemeenten hun huishoudboekjes op orde?' Dat is de vraag die centraal staat wanneer de provincie de jaarlijkse begrotingen beoordeelt.

Met 'op orde' bedoelen we dat de jaarlijkse inkomsten van een gemeente hoog genoeg zijn om de jaarlijkse uitgaven te kunnen betalen. Verder moet helder zijn dat het geraamde geld voldoende is om de doelen te realiseren. Dit is vastgelegd in de gemeentewet en uitgewerkt in het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader 2020 (GTK2020).

Gemeenten sturen elk jaar voor 15 november hun begroting naar de provincie. Gedeputeerde Staten, het dagelijks bestuur van de provincie, beoordelen vervolgens of de begroting voldoet. De gemeenten krijgen de uitkomst van deze beoordeling in een brief. Er zijn drie uitkomsten mogelijk:

  1. De begroting (1e jaar) is op orde én de meerjarenraming (laatste jaarschijf) is op orde.
  2. Alleen de begroting (1e jaar) is op orde of alleen de meerjarenraming (laatste jaarschijf) is op orde.
  3. De begroting én de meerjarenraming zijn niet op orde.

Regulier en preventief toezicht

Bij de eerste twee uitkomsten kan de gemeente haar huishoudboekje zonder toestemming van de provincie uitvoeren. Er is dan sprake van 'repressief toezicht', het normale toezicht.

Bij de derde uitkomst ligt dat anders. De provincie vindt dan dat de gemeente haar huiswerk over moet doen. De gemeente valt dan onder verscherpt toezicht oftewel 'preventief toezicht'. De gemeente moet dan een nieuwe begroting of een aanpassing van de begroting naar de provincie sturen. Totdat de provincie die heeft goedgekeurd, moet een gemeente goedkeuring vragen om bepaalde uitgaven te kunnen doen.

Artikel 12

Soms zijn financiële problemen van een gemeente zo groot, dat ze die niet meer zelf kunnen oplossen. Dan kan een gemeente een aanvraag uit het Gemeentefonds (algemene uitkering) doen. De beheerders van dit fonds (Ministeries van Binnenlandse Zaken en Financiën) bepalen of een gemeente dit extra geld krijgt (artikel 12 status). De gemeente verliest dan een deel van haar financiële zelfstandigheid en het Rijk stelt iemand aan (inspecteur) die met de gemeente meekijkt.


Heeft u vragen over het financieel toezicht?

Neem dan gerust contact op met:

Hans Steijn

Telefoon: 038 499 74 02
E-mail: H.Steijn@overijssel.nl

Databank gemeentefinanciën

Inzicht in de financiële positie van de Overijsselse gemeenten?

Wilt u uw gemeente vergelijken met een andere Overijsselse gemeente? Bekijk de Dataviewer over Gemeentefinanciën
viewer

Wilt u zelf analyses maken op basis van deze cijfers?

Bekijk de Databank Gemeentefinanciën Overijsseldatabank