Corona brengt onrust in Overijssel, maar ook nieuwe initiatieven

Gepubliceerd op 17 september 2020

Eind februari is de eerste officiële corona-besmetting in Nederland bekend gemaakt. In maart zijn de sociale-distancing-maatregelen ingevoerd: 1,5 meter afstand houden, zoveel mogelijk thuis werken, drukte vermijden. Nu zijn al ruim 5 maanden gepasseerd sinds de invoering van de eerste maatregelen. Voor velen is het een moeilijke tijd. Men kampt met zorgen over eigen gezondheid en die van anderen, economische onzekerheid en het wegvallen van sociale contacten. Lees hier over de corona- effecten op de inwoners van Overijssel.

Meer stress en irritatie door corona

Op basis van historische gegevens is het bekend dat epidemieën over het algemeen leiden tot een verslechtering van geestelijke gezondheid. De redenen hiervoor zijn sociale isolatie en angst over gezondheid. Maar ook economische crises bedreigen het mentaal welbevinden. Dit maakt de corona-crisis dubbel belastend voor de geestelijke gezondheid.

In Overijssel geeft 18% van de respondenten aan het corona-virus (heel erg) bedreigend te vinden voor de eigen lichamelijke gezondheid, 33% voor de gezondheid van familieleden en 17% voor de gezondheid van vrienden (figuur 1). 11% denkt dat het virus (heel erg) bedreigend is voor eigen inkomsten, respectievelijk 72% en 82% ziet het virus als bedreigend voor de economische situatie in Nederland en in de rest van de wereld (figuur 2).

Sociale activiteiten vallen weg waardoor velen zich eenzaam voelen. 52% mist heel erg de activiteiten en uitjes van voor de corona-uitbraak, 25% voelt zich sinds de corona-uitbraak meer eenzaam. De meest gemiste activiteiten zijn het bezoeken van een restaurant (50% heeft het (heel erg) gemist), terras (49%), concert (30%), café/ sportkantine (29%), sportvereniging (28%) en sportevenement (27%). Onder de vrijwilligers wordt het vrijwilligerswerk heel erg gemist: 66% heeft het (heel erg) gemist.

Al deze factoren dragen bij aan lager mentaal welbevinden in de corona-tijd. 30% van de respondenten geeft aan vaker geïrriteerd te zijn, 27% vaker gestrest te zijn en 26% niets te hebben om naar te kijken.

Meer rust, minder haast, veel nieuwe initiatieven

Voor sommigen had corona echter ook positieve effecten op de geestelijke gezondheid. Zo geven sommige respondenten aan meer rust in het hoofd te hebben (21% is met de stelling (helemaal) mee eens), hechter te zijn geworden met de familie (20%), zich minder gehaast te voelen (36%).

Veel Overijsselaars vinden ook positieve manieren om met corona om te gaan. 54% van de respondenten ziet veel nieuwe initiatieven ontstaan, 41% denkt dat mensen elkaar meer helpen dan voorheen.

Sommigen harder door corona geraakt

De respondenten hebben de vragenlijst van Kieskompas ingevuld tussen 2 en 11 juli. De resultaten van de enquête hebben dus betrekking op deze periode. Het is echter aannemelijk dat de reacties op corona in de tijd veranderen. Zo bericht bijvoorbeeld het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) dat de inwoners van Nederland meer sociale contacten hebben na de versoepeling van maatregelen op 1 juli, het sociaal en mentaal welzijn neemt toe. Mogelijk is de situatie nu weer verslechterd als gevolg van het oplopende aantal besmettingen in juli en augustus.

Daarnaast zijn de corona-ervaringen vanzelfsprekend heel verschillend. De ervaringen zullen bijvoorbeeld afhankelijk zijn van de werksituatie: gewoon naar werk blijven gaan, thuiswerken, tijdelijk niet werken of werk(opdrachten) verliezen. Ook de thuissituatie is anders. Sommigen vereenzamen; maar in sommige huizen met grote gezinnen was het juist heel druk, vooral toen de scholen gesloten waren. Er zijn ook mensen met een hoger risico op besmetting of besmetting met ernstige gevolgen vanwege leeftijd of bestaande gezondheidsrisico’s. Of er zijn mensen die al corona-besmettingen of zelf doden hebben gehad in hun familie of vriendenkring.

Zo zien we bijvoorbeeld dat respondenten die corona als bedreigend ervaren voor eigen lichamelijke gezondheid of die van familie of vrienden, ook een grotere dreiging voor hun psychische gezondheid ervaren. Corona is ook meer belastend op de psychische gezondheid als men zorgen maakt over de economische situatie.