Hoogveenherstel Engbertsdijksvenen AddMire LIFE

Gepubliceerd op 13 april 2021

Uniek hoogveengebied: Engbertsdijksvenen

In Twente, vlakbij de Duitse grens, ligt een van de weinige hoogveengebieden die Nederland nog rijk is: Engbertsdijksvenen. Het natuurgebied van ongeveer 1.000 hectare is beschermd binnen het Europees natuurnetwerk Natura 2000.

In het project AddMire LIFE werken provincie Overijssel en Staatsbosbeheer de komende jaren aan duurzaam herstel van het hoogveen in Engbertsdijksvenen. Met het klimaat als medewinnaar, want actief hoogveen kan CO2 vastleggen.

Het project loopt van juli 2019 tot medio 2024. Het krijgt financiële steun van het LIFE programma van de Europese Commissie. LIFE is een Europees fonds voor natuurbescherming.

logo life subsidie logo natura2000

 

Contact met deskundigen

Ben je benieuwd naar onze aanpak en/of wil je een soortgelijk project starten? Wij delen graag onze kennis met jou.

Projectmanager

Guus Ogink, provincie Overijssel
E-mail: g.ogink@overijssel.nl

Projectleider

Corné Balemans, Staatsbosbeer
E-mail: c.balemans@staatsbosbeheer.nl

Duurzaam herstel van het hoogveen

Door turfwinning en agrarisch gebruik is er nog maar minder dan 1 hectare actief hoogveen over in Engbertsdijksvenen. Het overige hoogveen is sterk gedegradeerd, maar kan nog hersteld worden. Aan dat herstel werken we met het project AddMire LIFE.

Regenwater vasthouden

Hoogveen heeft regenwater nodig om actief te zijn en CO2 te kunnen vasthouden. Daarom moet de Engbertsdijksvenen een permanent natte omgeving zijn met een stabiele waterspiegel en lage voedingsstoffen. Maar in de afgelopen 150 jaar is de ondoordringbare laag van organisch materiaal flink beschadigd. Hierdoor stroomt regenwater weg uit het gebied. Het waterniveau in Engbertsdijksvenen daalde te ver. Dit leidde tot voortdurende uitdroging van het hoogveen.

Door de verdroging en stikstofdepositie groeien grassen, berken en struiken sneller. Ze verdampen dagelijks liters water. Water dat juist hard nodig is om het hoogveenlandschap te herstellen. In 2018 en 2019 verwijderde Staatsbosbeheer grote delen bos en bosopslag om regenwater langer vast te houden.

AddMire LIFE werkt aan het vasthouden van het regenwater in de Engbertsdijksvenen. Dit doen we door sloten te dempen en door dammen in het gebied aan te leggen.

Verhogen van de waterstand

Buiten het natuurgebied (en buiten de scope van AddMire LIFE) bekijken we hoe we de grondwaterstand kunnen verhogen. Want een stabiele waterstand is goed voor veenontwikkeling én voor vogels. Een warm welkom aan zeldzame flora en fauna, waaronder veenmossen, de geoorde fuut, de toendrarietgans en de kraanvogel.

Kerngegevens

  • Projectnaam: Hoogveenherstel Engbertsdijksvenen (AddMire LIFE)
  • Projectcode: LIFE18 NAT/NL000636
  • Looptijd: 5 jaar (2019 – 2024)
  • Totaal budget: € 11.750.000,-
  • LIFE-bijdrage: € 7.050.000,-
  • Projectlocatie: Twente (Nederland)

Projectactiviteiten, voortgang en resultaten

Internationale kennisbijeenkomst

Op donderdag 3 september 2020 organiseerde AddMire LIFE een kennisuitwisselingsbijeenkomst met internationale en nationale sprekers. Het was een webinar met presentaties van Matthijs Schouten van Staatsbosbeheer over de werking van een hoogveensysteem;  van Jim Ryan en Chris Uys over het hoogveenherstel in Abbeyleix (Ierland); van André Jansen en Ulrich Schlette over het hoogveenproject in Mecklenbruch in Naturpark Solling-Vogler (Duitsland); en van Frederik Naedts, die vertelde over het hoogveen gebied ‘de Nol’ op de Kalmthoutse Heide (België) en de uitdagingen die daar spelen. In de middag ging het over het Bargerveen, waar we te gast waren om van hun ervaring te leren. Hierbij waren presentaties van Piet Ursem, en daarna van Adrie Masteling van aannemersbedrijf Oosterhuis BV. De kennisdag sloten we af met een fietstocht door het Bargerveen, waar Adrie Masteling, Piet Ursem en Jans de Vries op diverse locaties toelichting gaven. Kijk het webinar hier terug: www.wegaanlive.nl/bargerveen

Op de fietrs voor de kennisdag door Engebertsdijkvenen

Projectactiviteiten

Het project AddMire LIFE loopt van juli 2019 tot en met medio 2024. Provincie Overijssel is opdrachtgever van het project en Staatsbosbeheer is als eigenaar van het natuurgebied verantwoordelijk voor de uitvoering.

Het project kent op hoofdlijnen de volgende activiteiten:

Voorbereiding

  • vergunningen, ontheffingen en toestemmingen aanvragen
  • aanbestedingstraject voor het ontwerp en de uitvoering
  • opstellen van een ontwerp

Uitvoering

  • sloten en greppels dempen, kades herstellen en aanleggen (compartimenten maken)

Monitoring

  • volgen van de impact op hydrologie en hoogveenontwikkeling
  • volgen van de socio-economische impact

In dit gebied doen we waardevolle kennis op over onder meer de werkwijzen en technieken om het regenwater in het gebied te kunnen houden. Die kennis delen we actief en op aanvraag met (natuur)organisaties en specialisten. Zo heeft AddMire LIFE meerwaarde voor Europese kennisontwikkeling en -uitwisseling.

Voortgang en resultaten

Op dit moment werken we aan de voorbereidende activiteiten, zoals het aanvragen van vergunningen, de aanbesteding en het definitief ontwerp voor de versterking en aanleg van kades in het veengebied. Ook voeren we alvast veel zand- en leemgrond aan om bestaande kades te repareren en nieuwe kades aan te leggen in het gebied. De uitvoering gaat vermoedelijk na de zomer van 2021 van start.

Plannen, onderzoeken en rapporten

Tijdens het project publiceren we documenten over de resultaten van het AddMire LIFE-project. Op dit moment zijn er nog geen documenten beschikbaar.