Buurserzand & Haaksbergerveen

Gepubliceerd op 14 juli 2022

Pier in ondiep water

Wat gaan we doen en waarom?

Binnen de gemeente Haaksbergen in het zuidoosten van Overijssel ligt het Natura 2000-gebied Buurserzand-Haaksbergerveen. Het Buurserzand bestaat uit veel heide met vennen en jeneverbesstruwelen. Het Haaksbergerveen bestaat uit grote oppervlakten hoogveen. De kwetsbare natuur in beide gebieden willen we in stand houden en zo mogelijk herstellen.

We maken de grond natter

De bodem van het Haaksbergerveen bestaat uit hoogveen. Het huidige Haaksbergerveen is een restant van een veel uitgestrekter hoogveengebied. Door de hoge ligging ten opzichte van de omgeving en de ontwatering van de omliggende gronden verdroogt het veen. Door droogte in het gebied krimpt het hoogveen nog meer. Hoogveen komt bijna niet meer voor in Nederland. Om het hoogveen te behouden dempen we sloten om het gebied te vernatten. Ongewenste effecten van deze vernatting op de omgeving proberen we te voorkomen. Waar dit niet lukt maken we afspraken met grondeigenaren over eventuele schade. Bij onverwachte schade als gevolg van de maatregelen kunnen mensen terecht bij een schadeloket.

We kappen bomen

Door de verdroging kunnen er bomen groeien in het gebied. Een hoogveengebied is van nature een open gebied. Naast het vernatten van de grond halen we daarom ook bomen in het gebied weg.

Behoud van de vennen

Vennen zijn ondiepe meertjes. De vennen in Buurserzand zijn te droog. En daarvan hebben onder andere de zeldzame grote modderkruiper en kamsalamander last. We onderzoeken hoe we deze vennen kunnen behouden

Nieuws en evenementen

Er zijn helaas geen resultaten.

Waarmee we nu bezig zijn

Koeien die grazen in een weiland

Buurserzand-Haaksbergerveen is in 2013 aangewezen als Natura 2000-gebied. De afgelopen jaren is gewerkt aan een inrichtingsplan. Hierin staan alle maatregelen die nodig zijn om de natuur te herstellen en verbeteren. Het inrichtingsplan is vertaald naar een Provinciaal Inpassingsplan (PIP). Dit is een bestemmingsplan, maar dan van de provincie. Het gebied is daarbij opgedeeld in twee delen: Buurserzand en Horsterveen (een deel van Haaksbergerveen), en de rest van Haaksbergerveen.

Buurserzand-Horsterveen

Buurserzand-Horsterveen zit in de uitvoeringsfase. Baks Civiel- en cultuurtechniek voert de natuurherstelmaatregelen sinds juli 2021 uit. Er wordt in verschillende deelgebieden gewerkt; in 2021 is met name gewerkt aan de west- en oostkant van Buurserzand. In 2022 komen de andere delen aan de beurt. Op deze uitvoeringskaart: Uitvoeringskaart -Buurserzand-Horsterveen-1.pdf (haaksbergen.nl)

kunt u zien waar en wanneer we volgens planning aan de slag gaan. Daarbij is, waar nodig, rekening gehouden met het broedseizoen (half maart - half juli). De planning is globaal en kan altijd worden aangepast door omstandigheden.

Maatregelen

De maatregelen worden genomen om de natuur te behouden en te versterken. Het belangrijkste doel is het tegengaan van verdroging/de snelle afvoer van water. De heide en kwetsbare planten- en diersoorten hebben hier nu onder te lijden. En om de natte heide meer ruimte te kunnen geven. Daarvoor dempen en verondiepen we watergangen. Bij de entree aan de Waarveldweg zijn bomen verwijderd om het heidegebied te vergroten en omdat bomen veel water verbruiken. RTV Oost heeft hierover een reportage gemaakt: Bomenkap Buurserzand gestart; vier hectare groot bosperceel verdwijnt in Haaksbergen - RTV Oost. In een aangrenzend perceel zijn de oorspronkelijke slenkgronden afgegraven. Het perceel wordt te nat voor landbouw en wordt daarom ingericht als nieuwe natuur. Datzelfde gebeurt met andere agrarische percelen aan de rand van het natuurgebied.

Bij de inritten van woningen aan de zuidkant van de Oude Enschedeseweg is een grotere duiker geplaatst, die meer water kan afvoeren. Door aanpassingen aan de watergangen stroomt het regenwater na de maatregelen via de Oude Enschedeseweg richting de Molenbeltweg en dan naar de Enschedesestraat.  Verder is een begin gemaakt met de verondieping van de Biesheuvelleiding en de Hagmolenbeek.

Contact met omwonenden en inloopspreekuur

Aannemerbedrijf Baks Civiel- en Cultuurtechniek onderhoudt gedurende het werk contact met de direct omwonenden. Ook wordt over de werkzaamheden gecommuniceerd via borden ter plaatse. Op elke laatste woensdag van de maand tussen 14.00 en 15.00 uur is er een inloopspreekuur bij de bouwkeet aan de Waarveldweg.

In de aanloop naar de uitvoering zijn direct betrokkenen persoonlijk geïnformeerd over de maatregelen op hun gronden. Met hen zijn of worden afspraken gemaakt over schadeloosstelling. Sommige maatregelen kunnen pas worden uitgevoerd als er overeenstemming over is bereikt. Er lopen momenteel twee beroepen bij de Raad van State die zijn ingesteld door grondeigenaren tegen het Provinciaal Inpassingsplan (PIP).

Haaksbergerveen

De natuurherstelmaatregelen rondom Haaksbergerveen (de zogenoemde externe maatregelen) moeten nog verder worden uitgewerkt. De afgelopen tijd waren we druk met het ontwikkelen van een goed functionerend hydrologisch model. Dat grondwatermodel is er nu en deze is inmiddels goedgekeurd door de samenwerkende partners in het gebied. Dat betekent dat we de effecten van de maatregelen verder kunnen doorberekenen. Zodra dit is gebeurd, wordt ook voor elke eigenaar van grond rondom Haaksbergerveen een gedetailleerd rapport opgesteld. Effecten op wegen en bebouwing worden zo veel mogelijk beperkt.

Staatsbosbeheer is eigenaar van Haaksbergerveen en voert maatregelen uit in het gebied, zoals het verwijderen van opslag. De werkzaamheden zijn met name gericht zijn op het vasthouden van regenwater. Meer informatie kunt u terugvinden op www.staatsbosbeheer.nl/haaksbergerveen

Hoogveen: wat is het en waarom is het bijzonder?

Overijssel kent 5 hoogveengebieden: Aamsveen, Engbertsdijkvenen, Haaksbergerveen, Wierdense veld en Witte Veen. Bijzondere natura 2000-gebieden die we beschermen tegen verdroging. Wat is hoogveen eigenlijk en waarom is het belangrijk dat het behouden blijft? U ziet en hoort het in deze animatie over hoogveen.

Over de Buurserzand & Haaksbergerveen

De gebieden Buurserzand en het Haaksbergerveen vormen samen één Natura 2000-gebied, omdat ze aan elkaar grenzen.

Het Haaksbergerveen is een restant van een uitgestrekt veengebied op de grens tussen Duitsland en Nederland. Vroeger won de plaatselijke bevolking er veel veen. Hierna bleef een patroon van veenputten en smalle stroken van deels verveend en deels onverveend hoogveen achter. Er groeien verschillende soorten veenmos en planten zoals zonnedauw, veenbes en wollegras. Aan de rand van het hoogveen leeft de grote modderkruiper, een in Nederland zeldzame vis. Ook de kamsalamander en de heikikker komen hier voor.

Het Buurserzand is 450 hectare groot en is een heidegebied op voormalig stuifzand dat afwisselt met ondiepe meertjes. Het is één van de weinige gebieden waar de vlinder het gentiaanblauwtje leeft. Het gebied ontkwam aan de ontginningen van begin 20e eeuw, doordat het gebied in eigendom was van de Enschedese textielfabrikant Van Heek en gebruikt werd voor de jacht. De familie van Heek schonk het terrein in 1929 aan Natuurmonumenten.

Wie zijn er bij dit project betrokken

In Overijssel werken we samen onder de noemer ‘Samen werkt beter’. In dit natuurgebied is gemeente Haaksbergen verantwoordelijk voor de plannen, en doet dit samen met NatuurmonumentenStaatsbosbeheerLTO Noord, waterschappen Vechtstromen en Rijn en IJssel, en Provincie Overijssel. Het Buurserzand is voor een groot deel van Vereniging Natuurmonumenten en Haaksbergerveen van Staatsbosbeheer.

Logo EU-Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland

Alles over de Ontwikkelopgave Natura 2000

Contact

Carry van der Wal (projectleider) en Gerko Hopster (omgevingsmanager) zijn eerste aanspreekpunt voor het gebied. Je kunt ze bereiken via:

Carry van der Wal
Telefoon: 06 41 64 12 90
E-mail: c.vd.wal@overijssel.nl

Gerko Hopster
Telefoon: 06 42 40 66 66
E-mail: gerko.hopster@pratensis.nl

Voor vragen over grondzaken kun je terecht bij:

Jaap Menkveld
Telefoon: 06 12 38 62 27
E-mail: j.menkveld@overijssel.nl

Voor vragen over de uitvoering van de werkzaamheden in en rond Buurserzand:

Gerrit te Slaa, omgevingsmanager aannemer Baks
Telefoon: 06 10 48 80 77

De beheerders van de natuurgebieden kunnen meer vertellen over de Natura 2000-maatregelen in de gebieden:

Buurserzand: Boswachter Jeroen Waanders (Natuurmonumenten)
Telefoon: 06 51 06 97 62

Haaksbergerveen: Boswachter Kees Jan Westra (Staatsbosbeheer)
Telefoon: 06 23 86 86 11
E-mail: haaksbergerveen@staatsbosbeheer.nl

Blijf op de hoogte

Meld je aan voor de nieuwsbrief van Buurserzand & Haaksbergerveen om op de hoogte te blijven van de laatste ontwikkelingen in het gebied.

Aanmelden nieuwsbrief