Actieve bescherming van planten en dieren

Gepubliceerd op 2 maart 2021

Het aantal wilde plant- en diersoorten (biodiversiteit) is een graadmeter voor hoe het gaat met de natuur. Hoe meer biodiversiteit, hoe sterker de natuur is. Ons doel is te kunnen blijven genieten en profiteren van de natuur. Daarom zorgen we ervoor dat de omstandigheden voor wilde plant- en diersoorten zo goed mogelijk zijn. Zo kunnen ze overleven en zijn ze sterk genoeg om veranderingen aan te kunnen.

Grutto: foto Vincent van Zalinge
lepelaar in het water

Bescherming weide- en akkervogels

Het gaat niet goed met veel weidevogels zoals de grutto. Er zijn steeds minder van dit soort vogels in Nederland. Dit komt omdat landbouwers vroeg, vaak en snel maaien terwijl vogels broeden. Daarom maakten we het actieplan Weide- en Akkervogels.

Actieplan Weide- en Akkervogels

Overijssel maakte het actieplan Weide- en Akkervogels met als doel het aantal weidevogels in natuur- en landbouwgebieden in de provincie op het huidige niveau te houden. Het actieplan stelden we op in samenwerking met de Collectieven agrarisch natuurbeheer, natuurbeschermingsorganisaties, de Faunabeheereenheid en de coördinator vrijwillige weidevogelbescherming. Het Rijk stelde 2,4 miljoen euro extra beschikbaar voor uitvoering. Het actieplan weide- en akkervogels is digitaal op te vragen bij OH.Brandsma@overijssel.nl

Maatregelen

In landbouwgebieden voeren we het natuurbeheer door agrarische collectieven (groepen boeren) uit. De agrarische collectieven gaan maatregelen nemen waardoor het broeden en opgroeien van kuikens verbetert. Denk hierbij aan:

  • Meer weilanden met veel bloemen waardoor er meer insecten zijn. De insecten zijn voedsel voor de weidevogels.
  • Een rustperiode in het broedseizoen. Er wordt dan bijvoorbeeld niet gemaaid.
  • Oevers bij beken en sloten naast weilanden aantrekkelijker maken voor de weidevogels.
  • Bermen aantrekkelijker maken voor insecten. Vogels hebben zo meer voedsel.

Wist u dat?

  • Wij ervoor zorgen dat er tijdens groot onderhoud van provinciale wegen er een veilige oversteek voor dieren is? Dit kan bijvoorbeeld door tunnels onder de weg voor dieren, rasters om ze te begeleiden of een waarschuwingssysteem voor weggebruikers.
  • De provincie sommige planten en dieren actief bestrijdt? Soms nemen mensen exotische planten en dieren mee naar Nederland. Sommige van deze planten en dieren voelen zich prima thuis in onze natuur: ze verdrukken daardoor planten en dieren die hier van nature voorkomen. De bestrijding van deze planten en dieren doen we samen met andere organisaties, zoals de waterschappen en natuurorganisaties. Meer informatie over de bestrijding van invasieve exoten

De staat van de biodiversiteit in Overijssel

In Overijssel komen veel planten, dieren en leefgebieden voor. Maar hoe staat het daar nu mee? Wij maakten een overzicht van de staat van de biodiversiteit in Overijssel. Voor bepaalde soorten zien we herstel, maar voor andere soorten nog niet. Wil je meer weten over de biodiversiteit van Overijssel? Lees het rapport Staat van Overijssel (pdf, 904 kB).

Grote vuurvlinder

Regels voor het beschermen van planten en dieren

We moeten goed voor wilde planten en dieren zorgen. Dit betekent dat we zoveel mogelijk rekening houden met planten en dieren. Nadelige gevolgen willen we zoveel mogelijk voorkomen. Daarom zijn er in Nederland regels om kwetsbare plant- en diersoorten te beschermen.

Wet natuurbescherming

De Wet natuurbescherming beschermt bepaalde plant- en diersoorten. Bijvoorbeeld door een verbod op het verstoren of beschadigen van beschermde (plant- of dier)soorten. Ongeveer 500 van de 36.000 diersoorten die in Nederland voorkomen, vallen onder de bescherming van deze wet. De wet kent een aantal verboden, bijvoorbeeld: bepaalde planten mag je niet plukken en dieren mag je niet verstoren, verjagen of doden. Of dieren en planten nu beschermde soorten zijn of niet: de Wet natuurbescherming schrijft voor dat we nadelige gevolgen voor planten en dieren moeten voorkomen. We moeten dus zorgvuldig omgaan met onze omgeving. Deze zogenoemde zorgplicht geldt voor iedereen.

Extra aandacht voor bepaalde plant- en diersoorten

Sommige Overijsselse planten, dieren en leefgebieden vragen extra aandacht. Deze planten en dieren staan in een lijst. Deze lijst heet de aandachtsoortenlijst (pdf, 583 kB). Planten en dieren op deze lijst willen we beschermen en sterker maken. Soms weten we nog niet wat daarvoor nodig is. Er moet dan bijvoorbeeld onderzoek gedaan worden. Provincie Overijssel stelt daarvoor geld, mensen en informatie beschikbaar.

Meer informatie kun je opvragen bij Ben van Dinther, bhpa.v.Dinther@overijssel.nl, 038 499 89 77.

Wanneer geldt de Wet natuurbescherming?

De Wet natuurbescherming geldt voor iedereen in Nederland. Je krijgt ermee te maken als je:

  • wilt jagen,
  • beschermde dieren opvangt,
  • werkt aan beheer en schadebestrijding,
  • een bomenrij wilt verwijderen waar nesten van broedende vogels in zitten,
  • de rustplaats van een egel verstoort,
  • een buitenevenement organiseert.

Als je gaat (ver)bouwen, je bedrijf uitbreidt of (water)wegen aanlegt, krijg je ook te maken met de wet. Je ontvangt een ontheffing als:

  • je maatregelen neemt om overtredingen zoveel mogelijk te voorkomen;
  • de activiteit bijdraagt aan een belang dat in de wet staat, bijvoorbeeld: volksgezondheid, veiligheid, natuurbescherming, onderzoek en onderwijs, een dwingende reden met een grote maatschappelijke waarde, ruimtelijke inrichting.

Ontheffing Wet natuurbescherming aanvragen

Wanneer je project of activiteit mogelijk schade aan de natuur toebrengt, is het belangrijk dat je snel weet of deze activiteit is toegestaan. Hiervoor kun je namelijk een ontheffing aanvragen. Een ontheffing voor de Wet natuurbescherming krijg je alleen als je bewijst dat de instandhouding van de aanwezige soorten niet in gevaar komt. Als er beschermde planten- en diersoorten zijn in het gebied dan moet je vooraf maatregelen nemen om schade te voorkomen.

Brochures hoe om te gaan met soortenbescherming

De provincie stelde een aantal brochures, een handreiking en een aanpassing van de Beleidsregel natuur op. Hierin staat hoe om te gaan met soortenbescherming. Deze documenten gaan over soortenbescherming bij evenementen, jaarrond beschermde vogelnesten, kleine marterachtigen en de egel. Let op dat je een ontheffing aanvraagt wanneer je activiteiten wilt uitvoeren die de vaste rust- en voortplantingsplaats van een bunzing, egel, hermelijn of wezel beschadigen.

Download de documenten onderaan de pagina vergunningaanvraag

Hermelijn in het gras

Tijdelijke natuur

Soms is grond een aantal jaar niet bebouwd omdat het nog geen definitieve bestemming heeft, zoals een woonwijk of bedrijfsterrein. Dan kan de terreineigenaar een ontheffing krijgen voor de Wet natuurbescherming voor Tijdelijke Natuur. Deze krijgt hij wanneer hij de natuur op die terreinen in die periode de ruimte geeft. Hierdoor mag de terreineigenaar de beschermde soorten die op het terrein leven, terwijl het niet gebruikt wordt, verwijderen op het moment dat het gebied zijn uiteindelijke bestemming krijgt. Meer informatie hierover kun je vinden op www.tijdelijkenatuur.nl, of op de pagina over de ontheffingsaanvraag.