Herstel van de bodem

Gepubliceerd op 3 augustus 2022

Verontreinigde bodem wordt aangepakt wanneer de bodemkwaliteit niet (meer) geschikt is voor het gebruik en er sprake is van risico’s voor mens, plant en dier en voor verdere verspreiding van de verontreiniging. We maken de bodem geschikt door de risico’s weg te nemen en hierdoor het gewenste gebruik mogelijk te maken. De aanpak wordt in principe uitgevoerd door de veroorzaker van de verontreiniging of de eigenaar/erfpachter van de locatie. Wanneer deze niet in staat zijn de aanpak uit te voeren vindt de uitvoering plaats door de provincie.

Contact

Telefoon: 038 499 88 99
E-mail: Bodemsanering@overijssel.nl

Asbestbodemsanering in Twente

De provincie Overijssel werkt samen met zeven Twentse gemeenten aan het saneren van asbestverontreiniging in de bodem. Hiervoor is samen met de gemeenten een programma opgesteld. Voor de uitvoering is er een projectbureau: BodemAsbestSanering (BAS). BAS ruimt het asbest in de bodem op voor de provincie Overijssel en de gemeenten Wierden, Borne, Hellendoorn, Rijssen-Holten, Haaksbergen, Twenterand en Hof van Twente.

Waarom bodemasbestsanering?

Asbest in de bodem is ongevaarlijk zolang het onder de grond zit. Pas wanneer de grond opgestoven wordt, bijvoorbeeld door graven of spitten, kunnen kleine deeltjes asbest in de lucht terecht komen. Deze asbestvezels kunnen na inademen een risico vormen voor de gezondheid. Het verwijderen van asbest in de bodem is er op gericht om de leefomgeving schoon en veilig te maken. Denk bijvoorbeeld aan particuliere (volks)tuinen, speeltuinen en speelveldjes, schoolterreinen, kinderboerderijen, maneges, crossbanen, campings en recreatieterreinen.

De provincie Overijssel werkt al vele jaren aan het opruimen van asbestbodemverontreiniging samen met andere overheden, burgers en bedrijven. In het verleden zijn bijvoorbeeld asbestwegen (Sanering Asbest Wegen, SANAS) gesaneerd en is een wijk in Goor (’t Gijmink) aangepakt. Ook zijn diverse tuinen gesaneerd in het kader van 'Kracht van Overijssel'. Dit programma Bodemasbestsanering is een vervolg hierop en is gestart in 2016. Het loopt tot en met 2023.

De aanpak is gericht om risicovolle plaatsen veilig te krijgen en het in de toekomst beheersbaar te maken. In 2023 is het naar verwachting nog niet klaar, omdat niet alles is gesaneerd en niet tegelijkertijd kan worden opgeruimd.

Meer informatie over Asbestbodemsanering kunt u vinden op de website van het projectbureau BAS: Home - BAS | Bodemastbestsanering (bodemasbestsanering.nl)

Eeuwigdurende sanering

Wierden Stamanstraat 13-17

Aan de Stamanstraat 13 en 17 zijn chemische wasserijen actief geweest. Beiden zijn een keer door brand verwoest. Doordat chemische stoffen (chloorhoudende middelen voor het reinigen van textiel) zijn gelekt, is de grond en het grondwater verontreinigd. De grondwaterverontreiniging heeft zich ruim een kilometer in noordwestelijke richting verplaatst richting een drinkwateronttrekking van Vitens.

De grond is gesaneerd van november 2005 tot mei 2009 en er is gestart met een grondwatersanering. De grondsanering is in 2010 beëindigd en is de grondwatersanering voortgezet.

Nadat Vitens in 2013 haar onttrekking heeft aangepast er is een nieuw onttrekkingssysteem aangebracht. Het systeem moet ervoor zorgen dat de gehalten aan chloorkoolwaterstoffen in het grondwater zo laag worden voor de onttrekking van Vitens.

Borne Markstraat/Oude Kerkstraat

Op de locatie waren van 1917 tot 1927 een vleesfabriek/slagerij en een schoenmakerij. Rond de jaren ‘50 waren dit een wasserij, blekerij en gereedschapmakerij. Dat heeft gezorgd voor verontreinigingen in grond en grondwater met minerale olie, PAK, metalen en chloorkoolwaterstoffen.

Na een grondsanering is in 1998 een grondwatersanering opgestart. De grondwatersanering heeft gelopen tot 2010 en werd beëindigd omdat er geen verontreiniging meer werd opgepompt. Sinds 2011 wordt een andere techniek toepast (een zogenaamd ijzerscherm) om de grondwaterverontreiniging te beheersen. Voor deze beheersing is geen einddatum (eeuwigdurend). Vanwege ook de kosten wordt deze techniek en andere technieken opnieuw bekeken.

Monitoren na sanering

Sanering Gronausestraat 181

Hier is een chemische wasserij aanwezig geweest dat geleid heeft tot grond- en grondwaterverontreiniging. Na een grondsanering is in 2006-2007 begonnen met de (grondwater-) sanering door bodemlucht en grondwater te onttrekken en te zuiveren. Rond  2015 bleek dat de  effectiviteit van de grondwatersanering afnam. Daarom is besloten om het nog aanwezige pand te slopen en grond hieronder ook nog te saneren. Op dit moment wordt de grondwaterverontreiniging nog een aantal jaren gemonitord om vast te stellen dat de verontreinigingssituatie stabiel is en niet erg verspreidt.

Hellendoorn Salomonsonstraat te Nijverdal

Aan de Salomonsonstraat is in het verleden een grond- en grondwaterverontreiniging met Chloorkoolwaterstoffen ontstaan. In de periode 1991-1994 is een bodemsanering uitgevoerd ten behoeve van woningbouw. In 1994 en 1995 is de verontreiniging in het diepere grondwater onderzocht. In het begin is gekozen om de grondwaterverontreiniging te monitoren. Omdat de gehalten die in de monitoring zijn gemeten erg variëren en ook hoger zijn dan is verwacht is uiteindelijk toch gekozen voor een grondwatersanering. In de periode van 2010-2015 is  zo veel mogelijk vracht verwijderd. Na het stoppen van de grondwatersanering wordt er nu weer gemonitord. In 2022 vindt op basis van de resultaten van de verschillende monitoringsrondes een afweging plaats of de monitoring ook kan worden beëindigd.

Steenwijk Monnikenweg 52 te St. Jansklooster

Op de locatie is van 1960 tot 1981 een galvanisch bedrijf actief geweest. Het bedrijf heeft een verontreiniging met metalen en chloorkoolwaterstoffen veroorzaakt. Omdat een duidelijke bron voor de verontreiniging niet is aangetroffen is er voor gekozen de grond te saneren door bodemlucht te onttrekken. De grondwatersanering heeft plaatsgevonden tussen 1997 en 2008 door het onttrekken van grondwater. De grondwatersanering is beëindigd omdat de gehalten in het grondwater niet verder daalden. Doel van de grondwatersanering was het volledig verwijderen van de verontreiniging, vanwege de grondwateronttrekking van Vitens op korte afstand. Aan de hand van modelberekeningen en grondwatermonitoring wordt gecontroleerd dat de (kleine) restverontreiniging in grondwater de winning van Vitens niet beïnvloedt. Het monitoringprogramma loopt nog tot 2026.

Losser Smitsbreeweg 14-18

Op de locatie Losser Smitsbreeweg 14-18 is in het verleden een taxicentrale annex takel- en bergingsbedrijf met eigen brandstofafgiftepunt met meerdere opslagtanks aanwezig geweest. De brandstoftanks zijn uiterlijk 1994 verwijderd of afgevuld. De bodemverontreiniging met olieproduct wordt gemonitord. Wanneer er geen verspreidings- of humane risico’s worden vastgesteld in het grondwater dan wordt de monitoring na 2023 beëindigd.

Langdurende Nazorg

Borne Steenbakkersweg

In Twente is in het verleden door Stork Chemie Lindaan (Hexachloorcyclohexaan; HCH) geproduceerd. Het afval dat hierbij ontstond is op verschillende plekken in de Twentse bodem terecht gekomen, zo ook in een stortplaats aan de Steenbakkersweg.

Aan de Steenbakkersweg liggen meerdere kleigaten die in de periode 1950 - 1973 zijn volgestort met verschillende soorten afval, waaronder ook HCH op een paar plaatsen. In de meeste kleigaten is het voornamelijk huishoudelijk afval gestort en zijn er slechts lage gehalten aan HCH-afval gemeten. Bij één van kleigaten is er meer HCH. Deze plek is in 1988 geïsoleerd door aan de zijkanten een betonietwand te maken en de bovenzijde af te sluiten met folie en een leeflaag. Het grondwater wordt periodiek gemonitord (1x per 5 jaar) met het onderhoud van het groen om de leeflaag en het folie te beschermen.

In 2022 vindt er opnieuw onderhoud aan de stortplaats plaats en is ook een monitoringsronde voorzien.

Nazorgfonds

De provincie is wettelijk verantwoordelijk voor nazorg van stortplaatsen waar op of na 1 september 1996 afval is of wordt gestort. Gesloten stortplaatsen mogen geen of zo weinig mogelijk gevolgen voor het milieu hebben. De wet legt de financiële en bestuurlijke verantwoordelijkheid bij de provincie voor de altijd durende nazorg van stortplaatsen. De provincie moet erop toezien dat er maatregelen worden getroffen bij gesloten stortplaatsen zodat deze geen tot zo weinig mogelijk negatieve effecten op het milieu hebben.

Om aan deze verantwoordelijkheid te kunnen voldoen, legt de provincie een heffing op ter bestrijding van de kosten van de nazorg maatregelen aan de ondernemer van de stortplaatsen in Overijssel.

De provincie beheert en belegt deze nazorggelden in een provinciaal fonds, het Nazorgfonds, en keert de voor de uitvoering van de nazorg benodigde gelden uit aan de nazorgorganisatie.

Bij de uitvoering kan gedacht worden aan: het controleren, onderhouden en zo nodig vervangen van milieubeschermende voorzieningen. Na sluiting van de stortplaats kan het terrein een nieuwe bestemming krijgen. Als dit het geval is dan let de provincie, als bevoegd gezag, erop dat bij het nieuwe gebruik rekening wordt gehouden met de specifieke omstandigheden voor de nazorgwerkzaamheden.

Wet Normering bezoldiging Topfunctionarissen (WNT) 2020

Per 1 januari 2013 is de Wet Normering bezoldiging Topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) in werking getreden. De WNT stelt een maximum aan de beloning van topfunctionarissen (de hoogste leiding en de laag direct daaronder die belast zijn met de dagelijkse leiding van de organisatie als geheel) in de publieke en semipublieke sector. Daarnaast bevat de WNT bepalingen over de in de jaarrekening op te nemen beloningsinformatie met een bezoldiging boven de voor de organisatie geldende maximum beloning.

Het Nazorgfonds valt onder de werking van de WNT. Daarom zijn hierna de topfunctionarissen vermeld met een bezoldiging van € 1.700 of minder. Aan hen is geen bezoldiging uitgekeerd.

Topfunctionaris

Y.J. van Hijum - Lid DB
T.A. de Bree - Lid DB

Toezichthoudende topfunctionaris

A.P. Heidema - Voorzitter AB/GS
M.T. van Haaf - Lid AB/GS
G.H. ten Bolscher - Lid AB/GS
R.H. de Witte Lid - AB/GS
E. Boerman - Lid AB/GS

Het Nazorgfonds heeft geen functionarissen in dienst. De administratie wordt gevoerd door de Provincie Overijssel.