Onderzoek door Deltares en TNO

Gepubliceerd op 19 juni 2019

Onderzoek door Deltares en TNO

Onderzoeksbureau Deltares en TNO onderzoeken de oorzaak van de schades aan woningen en panden langs het kanaal. Deltares onderzoekt wat er allemaal in de bodem aan de hand is en waardoor iets veroorzaakt kan zijn. Hierbij kijken ze onder andere naar de impact van baggerwerkzaamheden en het inbrengen van damwanden. Ook wordt gekeken naar de effecten van bijvoorbeeld verkeersdrempels, wijzigingen van het waterpeil, zwaar vrachtverkeer en het gebruik van het kanaal door schepen. Het doel van dit alles is te achterhalen wat de oorzaak van de schades kan zijn.

TNO doet onderzoek naar de schade aan de gebouwen. Dit doen zij door in de maanden juni, juli en augustus alle schades aan woningen en gebouwen langs het kanaal op te nemen. Deze opnames gaat TNO vervolgens analyseren. Dit doen ze eerst voor 22 panden die verspreid liggen tussen Daarlerveen en Mariënberg. Per schade wordt bekeken door wat voor een type beweging deze is veroorzaakt. Dit kan zijn door trillingen, zettingen in de ondergrond of een te hoge belasting, zoals een op- of aanbouw. De resultaten van het onderzoek van TNO worden vervolgens gekoppeld aan de onderzoeksresultaten van Deltares. Hierdoor kan per schade worden bepaald waardoor deze waarschijnlijk is ontstaan.

Metingen

Op dit moment verricht onderzoeksbureau Deltares diverse metingen. Zo zijn er rondom de Grote Puntbrug en op andere plekken langs het kanaal, meters geplaatst. Deze meters meten de trillingen die worden veroorzaakt door bijvoorbeeld de brug, verkeersdrempels en het verkeer.
Daarnaast installeert Deltares op donderdag 27 juni instrumenten die kijken naar wat het (grond)water doet. Hierbij wordt met name onderzocht of en zo ja in welke mate het water vanuit het kanaal invloed heeft op de aanwezigheid van water in de grond onder de woningen. Het streven is om rond 1 juli een realistisch model gereed te hebben waarmee duidelijk is hoe het grondwatersysteem werkt en in de afgelopen jaren heeft gewerkt.
De maanden juli tot en met september gebruiken we om alle beschikbare gegevens en modellen aan elkaar te koppelen. Dit moet ertoe leiden dat eind september de eerste voorlopige conclusies beschikbaar zijn. Deze worden daarna door de onafhankelijke deskundigencommissie getoetst. Na toetsing is er mogelijk duidelijkheid over de vragen wat de oorzaak van de schade is en wie hiervan de veroorzaker is. Wanneer die twee vragen zijn beantwoord kunnen we verder met de beantwoording van de vraag wat er moet gebeuren om verdere schade te voorkomen en kunnen we bepalen hoe we omgaan met de verdere afhandeling van de schade. Wellicht dat hier aanvullend nog (detail) onderzoek voor nodig is.

Vergoeding van schades

Uit het onderzoek wordt vervolgens opgemaakt wie verantwoordelijk is voor de ontstane schade en wat er moet gebeuren om nieuwe schade te voorkomen. Als provincie vergoeden wij de schade die veroorzaakt is door onze werkzaamheden aan het kanaal of onze wegen langs het kanaal. Datzelfde geldt voor schades die veroorzaakt zijn door werkzaamheden door de gemeente of het waterschap. Dit voorkomt dat bewoners bij meerdere overheden terecht moeten om een vergoeding te krijgen. Als provincie coördineren wij dit en verrekenen het met de betrokken gemeenten en waterschappen.

Wanneer blijkt dat de schade niet is veroorzaakt door werkzaamheden van de provincie of andere overheden ontstaat een nieuwe situatie. In dat geval kan de schade gemeld worden bij de verzekeraar voor een mogelijke vergoeding.

Veilig wonen

Als provincie en gemeenten vinden we het van groot belang dat bewoners en ondernemers veilig voelen in hun woningen en panden tijdens het onderzoek naar de schade. Daarom laten we alle huizen, waarvan bewoners aangeven zich onveilig te voelen of waarvan bekend is dat er grote schade is, regelmatig controleren. Waar de veiligheid niet gegarandeerd is, zoeken we samen met de bewoners en de betrokken gemeente naar een alternatief. Bijvoorbeeld door een versteviging van de woning of door tijdelijke huisvesting op maat. Gemeenten zijn hierbij betrokken omdat zij verantwoordelijk zijn voor het bouw- en woningtoezicht in hun gemeente.
De woningen die we laten controleren zijn op dit moment constructief allemaal veilig. Bij twee woningen neemt de veiligheid af door de schade aan de woningen. Hoewel de woningen nog veilig zijn, kiezen we in overleg met de bewoners voor vervangende woonruimte.

Onafhankelijke deskundigencommissie en klankbordgroep

De onafhankelijke deskundigencommissie bestaat uit een voorzitter en deskundigen op het gebied van trillingen, water en bodem, en geotechniek. De commissie begeleidt het plan van aanpak van Deltares en beoordeelt de uitvoering van het onderzoek voor een goede kwaliteit en voldoende voortgang. Zodra het onderzoek is afgelopen, stuurt de commissie een openbaar advies aan Gedeputeerde Staten over het vervolg.

De samenstelling van de deskundigencommissie is, na overleg met het stichtingsbestuur en de klankbordgroep, als volgt:

Geerhard Hannink: Studeerde civiele techniek aan de TU Delft en specialiseerde zich later in de geotechniek. Van 1989 tot 1999 was hij, als hoofd van het Adviesbureau Geotechniek van Gemeentewerken Rotterdam, verantwoordelijk voor het uitvoeren van alle advieswerkzaamheden op het gebied van de geotechniek en de geohydrologie. Vervolgens was hij tot aan zijn pensioen adviseur binnen het Ingenieursbureau van Gemeentewerken betrokken bij de ontwikkeling van verschillende grote gemeentelijke projecten. Hij is sinds 2013 lid van de Technische commissie bodembeweging (Tcbb). Daarnaast is hij (inter)nationaal actief bij de ontwikkeling van bouwnormen. Zo is hij namens NEN in Europees verband betrokken bij het opstellen van de nieuwe generaties Eurocodes, met name Eurocode 7. Ook is hij lid van de Raad van Arbitrage voor de Bouw.

Carel Ostendorf: Werkzaam bij Cauberg Huygen, een adviesbureau op het gebied van milieu, bouwfysica en duurzaamheid. Hij is adviseur trillingen en (laagfrequent) geluid, schrijver van de SBR richtlijn trillingen, deel A (schade aan bouwwerken). Ook voert hij met enige regelmaat onderzoeken uit naar causaal verband tussen de opgetreden trillingen en de ontstane schade. Daarnaast treedt hij op als deskundige voor de rechtbank in dit soort zaken.

Jord Warmink: Universitair Docent waterbouwkunde bij de vakgroep Civiele Techniek van de Universiteit Twente. Na zijn promotieonderzoek aan de Universiteit van Twente heeft hij zich gespecialiseerd in de betrouwbaarheid van het modelleren van (grond)water in relatie met waterbouwkundige constructies. Daarnaast deed hij verscheidene onderzoeken naar de bodemstabiliteit van rivieren en kanalen. Als docent heeft hij veel ervaring met het begeleiden van onderzoek.

Wouter van de Wetering (voorzitter): Was advocaat in Enschede, onder meer voor een aantal gemeenten. Hij was actief in de onteigeningspraktijk en was nauw betrokken bij de afwikkeling van de schade als gevolg van de vuurwerkramp. Hij is nu rechter-plaatsvervanger bij de rechtbank Den Haag en de rechtbank Rotterdam (onteigeningskamer) en voorzitter van de deelcommissie bezwaar van de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG).

Klankbordgroep

De klankbordgroep is een gesprekspartner en een representatieve vertegenwoordiging van gezamenlijke eigenaren. In de klankbordgroep zitten vijf eigenaren die tevens lid zijn van de stichting Kant nog Wal, een eigenaar van een bedrijfspand en twee eigenaren van huizen in de directe omgeving van de Puntbrug.