Uitvoering

Gepubliceerd op 20 maart 2019

Ontwerp ruilplan

Uitvoering

Van 22 september tot en met 2 november 2014 heeft het ontwerp-ruilplan ter visie gelegen. Hieraan voorafgaande is aan alle rechthebbenden een uitnodiging gestuurd voor de informatieavonden die gehouden zijn op 8, 10 en 11 september 2014. Ook is hen een informatiebrochure tervisielegging (pdf, 399 kB) toegezonden over de tervisielegging van het ontwerp-ruilplan. Tijdens de informatieavonden is uitgelegd hoe de procedure van de tervisielegging werkt. Hierbij is ondermeer aan de orde gekomen dat rechthebbenden hun stukken kunnen inzien op de website www.verkavelen.nl. De informatie hierover hebben alle eigenaren en geregistreerde pachters per brief thuis gezonden gekregen. Het kan zijn dat per adres meerdere brieven zijn ontvangen, omdat er meerdere rechthebbenden (met verschillende r-nummers) op dat adres wonen.

Belang van de rechten

Tijdens de informatieavonden is het belang van de rechten, die in de lijst van rechthebbenden staan, benadrukt. Omdat de wettelijke landinrichting titelzuiverend is, was het van het grootste belang dat iedereen zijn of haar rechten controleert! Zelfs de Rijdende Rechter, mr. Visser, heeft dit in een videoboodschap aan de Staphorster bevolking laten weten. Als een recht niet is opgenomen in de lijst van rechthebbenden, gaat het verloren. Ook rechten die op basis van gewoonterecht zijn ontstaan kon u aan geven. De rechten van weg staan niet in de lijst van rechthebbenden, maar in het plan van toedeling, omdat ze betrekking hebben op de nieuwe situatie. Indien er rechten zijn die niet blijken te kloppen of die ontbreken, dan kon dat via het indienen van een zienswijze aangepast worden. De indiener van de zienswijze dient daarbij de bewijsstukken toe te voegen, als het gaat om bestaande rechten. Het indienen van zienswijzen kon tot 2 november 2014.

Behandeling zienswijzen

Naar aanleiding van het ontwerp ruilplan zijn 248 zienswijzen ontvangen. De verkavelingscommissie adviseert de Uitvoeringscommissie over die zienswijzen.

Algemene werkwijze

Indien het een zienswijze is die betrekking heeft op een fout in de lijst van rechthebbenden, wordt dat op basis van de meegezonden bewijsstukken getoetst. Wanneer die zienswijze gegrond is, zal de uitvoeringscommissie besluiten om de lijst van rechthebbenden aan te passen. Indien de zienswijze betrekking heeft op het plan van toedeling, wordt die zienswijze getoetst aan de Wet inrichting landelijk gebied (Wilg) en de uitgangspunten voor verkaveling (vastgesteld door de Uitvoeringscommissie). Op basis daarvan besluit de Uitvoeringscommissie of de zienswijze wordt gehonoreerd en het Plan van Toedeling op dat punt wordt aangepast, of dat de zienswijze ongegrond wordt verklaard. Overigens kan in dit proces de indiener van de zienswijze worden gevraagd om de zienswijze tijdens een hoorzitting mondeling toe te lichten. Ook de indiener zelf kan dat vragen. Eventuele andere betrokkenen worden ook gehoord.

Wie wordt wel/niet gehoord?

Daar waar de verkavelingswerkgroep behoefte had aan een verduidelijking van de ingebrachte zienswijze, zijn die belanghebbenden actief uitgenodigd om een toelichting te geven op de zienswijze. Dus niet iedereen die een zienswijze heeft ingediend, is automatisch gehoord. De afhandeling van de zienswijzen heeft ertoe geleid, dat het ontwerp ruilplan op meerdere locaties is aangepast. Dat heeft tot gevolg gehad dat ontwerp-toedelingen waartegen geen zienswijzen zijn ingediend, moesten worden veranderd. De belanghebbenden die hiermee te maken hebben gekregen, zijn hierover door de verkavelingswerkgroep in kennis gesteld/gehoord

Kwaliteitstoets

In mei 2016 heeft de Uitvoeringscommissie op advies van de verkavelingscommissie besloten, om alle zienswijzen nog één keer langs de meetlat te leggen en te bezien, of de beoordelingen eenduidig op basis van de uitgangspunten tot stand zijn gekomen en deze primair gericht zijn op verbeteringen. Deze generieke kwaliteitstoets heeft uiteindelijk veel meer tijd in beslag genomen dan vooraf was voorzien. In diverse gevallen hebben intensieve heroverwegingen plaatsgehad, belanghebbenden (opnieuw) gehoord over alternatieven en zijn eerdere beoordelingen aangepast.

Vaststelling ruilplan

Het heeft de Uitvoeringscommissie uiteindelijk ruim twee jaar gekost om op grond van alle ingediende zienswijzen tot een kwalitatief goed ruilplan te komen. Daarnaast heeft de extra uitgevoerde kwaliteitstoets tot verbeteringen geleid. Ook de betrokkenheid vanuit de streek en de medewerking die de commissie kreeg bij het bespreken van de verbetervoorstellen (de alternatieven), zorgden voor een ruilplan dat in de ogen van de commissie nadrukkelijk van betere kwaliteit is dan het ontwerp-ruilplan, dat in 2014 ter inzage lag. Voor de commissie was het niet altijd even gemakkelijk om keuzes te maken. Maar voor de commissie gelden de uitgangspunten en wetgeving opgenomen in het inrichtingsplan. Die zijn voor de  commissie leidend en daaraan moet ze zich houden.

Het ruilplan is op 20 april 2017 vastgesteld door de Uitvoeringscommissie. Indieners van zienswijzen en betrokken belanghebbenden worden medio 2017 schriftelijk op de hoogte gesteld van het besluit van de commissie. Daarnaast zal een advertentie worden geplaatst in de regionale en lokale dagbladen. Het is de bedoeling het vastgestelde ruilplan voor de duur van zes weken ter inzage te leggen, van 14 september tot en met 26 oktober 2017.

Beroep tegen vastgesteld ruilplan

Tegen dit ruilplan zijn uiteindelijk 37 beroepen (verzoekschriften) ingediend bij de rechtbank. In de meeste zaken is de uitvoeringscommissie in het gelijk gesteld. In die gevallen was de rechtbank van oordeel, dat de beroepschriften ongegrond waren en bleef het ruilplan ongewijzigd. De uitvoeringscommissie is blij met deze uitspraken omdat ze bevestigen, dat het ruilplan van een goede kwaliteit is. In een aantal gevallen (13) was de rechtbank echter van oordeel dat het verzoekschrift (deels) gegrond is. In die gevallen heeft de commissie het ruilplan daarna met goedkeuring van de rechtbank aangepast ten gunste van de betreffende indiener(s). Uiteraard zijn alle belanghebbenden bij de desbetreffende rechtszaken betrokken. Bij de helft van deze 13 verzoekschriften was de uitvoeringscommissie al voorafgaand aan de zitting van mening, dat het ingediende beroep terecht was en ongetwijfeld zou leiden tot aanpassing van het ruilplan. De uitvoeringscommissie heeft in die gevallen en na goedkeuring van alle betrokkenen, een voorstel tot wijziging van het ruilplan ingediend bij de rechtbank. Vervolgens heeft de rechtbank deze wijzigingsvoorstellen verwerkt in de beschikking.

Periode cassatie

Na elke uitspraak van de rechtbank volgt de periode van drie maanden waarin de indiener van het verzoekschrift en de belanghebbenden bij die uitspraak, desgewenst in cassatie kunnen gaan bij de Hoge Raad. Pas als die periode voorbij is – en de eventuele cassatieprocedure is afgerond – kan de uitvoeringscommissie het (definitieve) ruilplan onherroepelijk verklaren. Dit betekent dat medio maart 2019 duidelijk zal zijn of er van de mogelijkheid tot cassatie gebruik is gemaakt. Als het ruilplan onherroepelijk is, kan de akte van toedeling Staphorst passeren. Dan krijgt iedereen de toegedeelde grond op naam.

Werkzaamheden 2019 - 2020

Op dit moment bereidt de uitvoeringscommissie de periode voor die volgt na afronding van de cassatie. In deze periode vindt de kavelovergang plaats (1 januari 2020). De akte voor het ruilplan wordt gepasseerd (medio 2020) en de ontwerp-Lijst der Geldelijke Regelingen wordt vastgesteld (2020).

Kavelaanvaarding

Recht op kavelaanvaarding

Kavelaanvaardingswerken zijn werkzaamheden die (binnen de kaders van het gemeentelijk bestemmingsplan en de keur van het waterschap) plaatsvinden in het kader van het Ruilplan. Deze werken zijn bedoeld om kavels in redelijke mate vergelijkbaar te maken met de inbreng. Iedere belanghebbende heeft namelijk recht op een toedeling van percelen, die naar grootte, vorm, ligging van het maaiveld en ontwateringstoestand - naar oordeel van de uitvoeringscommissie - in redelijke mate vergelijkbaar zijn met de ingebrachte percelen (gelijke aard, hoedanigheid, gebruikbestemming). Daarvoor kunnen cultuurtechnische werken worden uitgevoerd, zoals het graven en dempen van sloten en greppels, egalisatie van percelen, inzaaien, realiseren/ verplaatsen van toegangsdammen etc.

Ontwerp-Besluit Tijdelijk Gebruik 2020 ten behoeve van de kavelovergang per 1 januari 2020

De voorbereiding op de aktepassering – het opmaken van de akte van toedeling - vergt de nodige werkzaamheden van het Kadaster op basis van het onherroepelijk verklaarde ruilplan (zie ook hierboven). Deze werkzaamheden kunnen vanwege de omvang niet gereed zijn op het moment van de kavelovergang (1 januari 2020). Daarom zit er een aantal maanden tussen kavelovergang en geplande aktepassering. Om de uitvoering van werken voor de nieuwe gebruikers van de geruilde percelen per 1 januari 2020 mogelijk te maken, moet daarom een zogeheten Besluit Tijdelijk Gebruik worden opgemaakt. Hiervoor heeft de Uitvoeringscommissie in haar vergadering in december 2018 een ontwerp-Besluit Tijdelijk Gebruik genomen.

In dat ontwerp-Besluit Tijdelijk Gebruik wordt het gebruik van de nieuwe toedeling geregeld en vastgelegd tot het moment van aktepassering. Bij de aktepassering gaat de nieuwe eigendomssituatie in en vervalt het tijdelijke gebruik. Het ontwerp-Besluit Tijdelijk Gebruik verwijst eenvoudigweg naar het vastgestelde Ruilplan Staphorst, inclusief de wijzigingen door de Rechtbank. De uitvoeringscommissie heeft het ontwerp-Besluit Tijdelijk Gebruik inmiddels in procedure gebracht. Ook is dit onderwerp opgenomen in een uitgebreide informatiebrief, die de belanghebbenden in januari 2019 hebben ontvangen.

Procedure Besluit Tijdelijk Gebruik (BTG): zorgvuldigheid van belang

Het BTG is een besluit dat zogezegd vatbaar is voor zienswijzen en beroep. Een procedure gelijk aan die voor het vaststellen van het ruilplan. Daarom is dit besluit in februari 2019 in ontwerp-vorm gepubliceerd en kunnen belanghebbenden desgewenst een zienswijze indienen. Op basis van de ingediende zienswijzen en (eventueel) een hoorzitting, stelt de uitvoeringscommissie het BTG in definitieve vorm vast (naar verwachting in april 2019). Daarna volgt de beroepsperiode.

Al met al kan deze procedure vele maanden in beslag nemen. Zorgvuldigheid is bij het doorlopen van de procedure van belang. Eind 2019 moet de gehele procedure zijn doorlopen, zodat de kavelovergang met de juiste voorbereiding per 1 januari 2020 kan plaatsvinden.

Januari – maart 2019: gesprekken kavelaanvaarding; handreiking uitvoering beschikbaar

Met alle bij de kavelovergang betrokken partijen gaan we afspraken maken over de uit te voeren kavelaanvaardingswerken. In 2018 zijn veldinventarisaties uitgevoerd op en langs de te ruilen percelen en zijn deze zo nauwkeurig mogelijk vastgelegd. Ook zijn onderzoeken flora & fauna uitgevoerd. In het voorjaar van 2019 volgen nog een nader onderzoek flora & fauna en archeologisch onderzoek.

Al deze werkzaamheden hebben informatie opgeleverd op basis waarvan de verkavelingscommissie, ondersteund door medewerkers van de provincie, concept-kavelaanvaardingsovereenkomsten heeft opgesteld. Deze overeenkomsten gaat de verkavelingscommissie bespreken met de belanghebbenden in de periode januari – maart 2019. In die gesprekken wordt bepaald welk recht er is op kavelaanvaardingswerken.

Ook ontvangen alle partijen de zogeheten Handreiking kavelaanvaarding, een document dat gedetailleerd overzicht geeft van alle aspecten die bij de uitvoering van kavelaanvaardingswerken van belang zijn (m.b.t. graafmeldingen kabels en leidingen, meldingsverplichtingen, vergunningen e.d.).

Zodra er overeenstemming is bereikt over de uit te voeren kavelaanvaardingswerken, vraagt de uitvoeringscommissie een omgevingsvergunning aan. Vanaf augustus 2019 kunt u als belanghebbende een verzoek voor een bijdrage kavelaanvaarding bij de commissie indienen. Bij dat verzoek voegt u een overzicht van de afgesproken werkzaamheden en een begroting toe. Nadat u een schriftelijke bijdragetoezegging van ons heeft ontvangen en de omgevingsvergunning en watervergunning zijn verleend, kunt u beginnen met de uitvoering van de werkzaamheden. De aandachtspunten die hierbij van belang zijn, staan opgenomen in een informatiebrief die alle belanghebbenden, bij wie sprake is van wijzigingen in de verkaveling, inmiddels hebben ontvangen.

Eén van die uitgangspunten luidt: Werkzaamheden kunnen vanaf 1 januari 2020 worden uitgevoerd. Eerder (dus vóór de kavelovergang) zou ook kunnen, als hierover overeenstemming is bereikt tussen u en de huidige eigenaar.

Let op: kavelaanvaardingswerk is niet van toepassing op overbedeling.

De datum van de kavelovergang is vastgesteld op 1 januari 2020

Die datum is het moment dat de eigenaren hun nieuwe toedeling uit het ruilplan in gebruik nemen. Veel bedrijven gaan profiteren van een betere verkaveling in de vorm van een grotere huiskavel, minder kavels of kortere rijafstanden. De kavelovergang vergt de medewerking van alle betrokkenen. Wij gaan er van uit dat u uw medewerking verleent en zo nodig in goed onderling overleg de overgang regelt.

Aktepassering

De juridische levering (= de eigendomsoverdracht) van de nieuwe kavels door middel van een notariële akte (aktepassering) kan pas plaatsvinden, nadat het ruilplan onherroepelijk vaststaat. Naar verwachting gebeurt dat in 2020. De aktepassering ofwel Akte van Toedeling is een eenmalige gebeurtenis voor het hele herverkavelingsgebied Staphorst. Deze akte wordt behalve door de notaris alleen ondertekend door de voorzitter en secretaris van de Uitvoeringscommissie.

Lijst der Geldelijke Regelingen

Aan het eind van het project dragen eigenaren bij aan de kosten van de landinrichting. Eén en ander op basis van het nut dat u heeft van de verkaveling. Ook vindt dan eventuele onderlinge verrekening plaats en wordt over- en onderbedeling met u afgerekend. Dat vindt plaats op basis van de op te stellen Lijst der Geldelijke Regelingen. Over de procedure rond de Lijst der Geldelijke Regelingen en de voorlopige afrekening wordt u uitgebreid geïnformeerd nadat de akte is gepasseerd.

Kort na de Aktepassering, aan het begin van de procedure rond de Lijst der Geldelijke Regelingen, krijg u de mogelijkheid om uw bijdrage c.q. ontvangsten in een voorschot af te rekenen. De door u betaalde c.q. ontvangen voorschotten worden na afronding van de procedure rond de Lijst der Geldelijke Regelingen met u verrekend.

Over de procedure rond de Lijst der Geldelijke Regelingen en de voorlopige afrekening wordt u uitgebreid geïnformeerd nadat de akte is gepasseerd.

[1] "In cassatie gaan" betekent dat men beroep aantekent bij het hoogste rechtsprekend orgaan van het land tegen een uitspraak van een lagere rechter. Dit hoogste rechtsprekend orgaan houdt dan enkel rekening met de wijze waarop de lagere rechter de wet heeft toegepast. Een cassatierechter treedt dus niet in beoordeling van de feiten zelf. Indien de cassatierechter vaststelt dat de lagere rechter het recht inderdaad niet correct heeft toegepast, dan zal hij de uitspraak van deze lagere rechter verbreken.