De integrale tekst van het programma Nano4Vitality.
Binnen het programma Nano4Vitality zijn vier thema's gedefinieerd. Er wordt rekening gehouden met mogelijke risico's voor milieu en mens.
De volgende onderzoeks- en ontwikkelthema’s zijn binnen het programma Nano4Vitality gedefinieerd:
Thema 1: Sensors & Analysis systems
Thema 2: Active packaging
Thema 3: Processing Technology
Thema 4: Encapsulation & Delivery
Thema 1: Sensors and analysis systems
Het verkrijgen van data over een systeem, proces, of persoon, is essentieel in vele situaties. Denk aan tests in de health sector (Point of Care), de kwaliteit van inkomende voedselstromen, het volgen van een bepaalde parameter in een voedseltransport of een chronisch zieke patiënt, etc.
Voorbeelden die bij dit thema kunnen passen: (food) safety, quality assurance, nutritional profiling, drug profiling (personalized food and health), point of care, body area networks.
Thema 2: Encapsulation and delivery
Nanotechnologie biedt nieuwe mogelijkheden voor inkapseling en toelevering van verbindingen die gebruikt worden voor diagnose en therapie in gezondheid, de landbouw en in voedsel. Medische diagnostiek en behandeling leunen in toenemende mate op imaging, d.w.z. beelden die aangeven waar zich ziek weefsel bevindt en beelden die zelfs aangeven wanneer er zich afwijkende cellen in het lichaam bevinden. Hiervoor is het nodig onderscheid te kunnen maken tussen wat gezond is en wat afwijkend is.
Wat betreft voedsel is er een extra uitdaging als het gaat om inkapseling. Nutriceuticals, gezondere voeding en nieuwe geur- en reukstoffen brengen combinaties van ingrediënten met zich mee, die gescheiden moeten blijven en pas op een bepaald moment vrij moeten komen zoals tijdens bereiding of spijsvertering. Hier zijn de eisen voor het insluitingsysteem veel strenger dan voor een geneesmiddel of contrastmiddel. Geprogrammeerde vrijgave van een werkzame stof via een geprogrammeerde vrijgave over langere tijd is tevens een belangrijk gegeven voor een groot aantal toepassingen. Ook hier kan het gaan om voedingsstoffen of om geneesmiddelen.
Thema 3: Active packaging
Verpakkingen zijn bedoeld om een inhoud te beschermen tegen invloeden van buitenaf (vervuiling, microbieel, mechanisch, thermisch, chemisch, licht, ...). Verpakkings-materialen in de voedsel- en gezondheidsindustrie zijn gericht op het veilig en vers houden van de inhoud, het verlengen van houdbaarheid, en het verkleinen van negatieve invloeden van buitenaf. Op dit gebied worden innovaties verwacht, die een grote impact kunnen hebben op de kwaliteit en houdbaarheid van producten en de consument een betere indicatie kunnen geven van de status van een product. Het kan gaan om voedsel, om bloed of bloedproducten, om steriele hulpmiddelen, geneesmiddelen met beperkte houdbaarheid, etc., etc.
Thema 4: Processing Technology
In de bereidingsprocessen in de industrie kunnen diverse recente innovaties een interessant toepassingsgebied blootleggen. Bij de controle van de inkomende stromen en uitgaande stromen kunnen metingen en indicaties gedurende een productieproces wezenlijk zijn. Dit haakt direct in op het thema sensor- en analysis systems, maar dan toegepast op specifieke productieprocessen. Dit aspect is wezenlijk rond het gebied van voedselveiligheid, quality assurance van het eindproduct, en het voorkomen van uitval in het proces. Een tweede aspect is de toepassing van bijzondere structuren, materialen en oppervlakken in de productie-apparatuur, resulterende in non-fouling, onderhouds- of reinigingsvrije componenten, in-line cleaning, antimicrobiële componenten, etc. Hierin zijn vele optimalisaties te bereiken. Een derde aspect is de toepassing van vernieuwende processing technieken als filtraties, emulsificatie, injectie of sampling, controlled release, etc.. De verwachting is dat dit grote invloed zal hebben op zowel de kwaliteit en kostenbeheersing in de productieprocessen zelf als in de variëteit en kwaliteit van producten.
(Bio)nanodeeltjes staan de laatste tijd voor een brede variëteit aan toepassingen in de voedingswetenschap, voedingstechnologie en health sector in de belangstelling. Toepassing van bio-nanotechnologie in food- and health-systems impliceert echter ook de mogelijkheid van contact tussen voedingsstoffen en medicijnen enerzijds en de ontwikkelde nanodeeltjes anderzijds en ook de aanwezigheid van die deeltjes in de voeding en medicijnen zelf. Daartoe werkt het programma Nano4Vitality met vier schillen van toenemende interactie tussen technologie en voedings-/ gezondheidsproducten:
1. technologie die behulpzaam is bij de productie, procesbeheersing of kwaliteitscontrole;
2. technologie voor verpakking;
3. aanpassingen van de bereidingswijze (bijvoorbeeld betere emulsies);
4. toevoegingen van nieuwe stoffen of deeltjes aan producten.
Projectvoorstellen die zich richten op één of meer van deze aspecten moeten verplicht en zorgvuldig aandacht schenken aan de mogelijke risico’s voor milieu en mens.
Voor het deelnemen in het programma Nano4Vitality is gewerkt met twee tenderrondes, een in 2007/2008 en de volgende in 2008/2009.
Aanvragen zijn ingediend door ondernemingen binnen en buiten Oost-Nederland. Zij dienen in het project samen te werken met onderzoeksinstellingen op vlak van nanotechnologie, food en/of health uit de provincies Gelderland en Overijssel. Het project maakt onderdeel uit van het programma Nano4Vitality.
De aanvrager dient aan te geven waarom voor uitvoering van het projectvoorstel subsidie nodig is. Hierbij zal er een significant effect op minimaal één van de volgende factoren kunnen worden aangetoond:
- verruiming van de projectomvang (schaalvoordelen);
- uitbreiding van de reikwijdte (scopevoordeel, w.b. kennisgebieden of economisch effect);
- verhoging van de snelheid tot marktintroductie (de programmaperiode is vier jaar);
- stijging van de totale O&O&I – uitgaven (economisch effect).
Verwacht wordt dat projecten een doorlooptijd van drie à vier jaar kennen en een minimale omvang van € 300.000,--.
De subsidie bedraagt maximaal:
50% van de totale subsidiabele kosten voor industrieel onderzoek;
25% van de totale subsidiabele kosten voor experimentele ontwikkeling.
De maximale percentages voor industrieel onderzoek en experimentele ontwikkeling kunnen ingeval van MKB-ondernemingen (conform definitie Europese Unie) met tien procentpunten worden verhoogd op voordracht van de adviescommissie.