provincie Overijssel

Kulturhusconcept versterkt de leefbaarheid
In Overijssel wordt al ruim 10 jaar gewerkt met het kulturhusconcept om de leefbaarheid van het platteland te versterken. Een kulturhus is een combinatie van verschillende voorzieningen onder één dak. Er zijn minimaal drie uiteenlopende functies in onder gebracht. Bijvoorbeeld een postagentschap, bibliotheek, kinderopvang, schoolruimte of spreekkamers voor artsen en andere zorgverleners. Kenmerkend voor het kulturhusconcept is een gezamenlijk beheer en een gezamenlijke programmering. Om het effect van kulturhusen op leefbaarheid te meten, voerde Stimuland kwalitatief onderzoek uit. Hiervoor werden tientallen individuele en groepsgesprekken gevoerd met betrokkenen uit drie, in meerdere opzichten verschillende, Overijsselse gemeenschappen (Borne, Lemerlerveld en Notter Zuna). Via de verhalen van mensen, hun interpretaties en gedachten, is hun beleving van de relatie tussen kulturhusen en leefbaarheid inzichtelijk gemaakt.

Voorwaarden voor succes
Belangrijke voorwaarden voor het welslagen van het kulturhusconcept zijn het gebouw, de aanwezigheid van andere ontmoetingsplekken, het afstemmen van vraag en aanbod en de mate waarin in het kulturhusconcept sprake is van samenwerking en een gezamenlijk doel.

Een gebouw dat niet uitdaagt tot gezamenlijkheid en ontmoeting, vermindert het effect op de leefbaarheid. Als er in een gemeenschap meerdere ontmoetingsplekken zijn, is het noodzakelijk om via het kulturhus energie te blijven steken in samenwerking en het bereiken van (nieuwe) mensen. Essentieel is dat er een goed beeld is van de wensen en de behoeften van de gemeenschap. Een gezamenlijk doel en goede samenwerking resulteren in gerichte activiteiten en meer en betere ontmoeting, dus betere leefbaarheid. Het onderzoek onderstreept het belang van samenwerken en ondernemerschap, niet alleen wat het gebouw betreft, maar ook op inhoud.

Kulturhus kent diverse effecten
De meest belangrijke verandering die het kulturhus in de onderzochte gemeenschappen volgens de mensen heeft gebracht, is het bewust stimuleren en mogelijk maken van ontmoeting. In kleine kernen zorgt de mogelijkheid om elkaar regelmatig te treffen voor leefbaarheid. In grotere kernen is het vooral de samenwerking binnen het kulthurhusconcept, die op haar beurt zorgt voor creativiteit en nieuwe (gezamenlijke) activiteiten en daarmee een betere leefbaarheid.

Een tweede effect van het kulturhusconcept is dat het resulteert in een aantrekkelijke woonomgeving doordat het plaats biedt aan initiatieven van mensen. Dit heeft een positieve invloed op de betrokkenheid van inwoners en hun inzet in de gemeenschap. De gemeenschap krijgt meer status en de kern wordt aantrekkelijker om te wonen.

Het kulturhusconcept maakt voorts de mogelijkheid voor de inwoners groter om op termijn in de kern te kunnen blijven wonen. Deze keuzevrijheid maakt een gemeenschap leefbaar. Eerder al is gebleken dat kulturhusen een positief effect hebben op het voorzieningenniveau in een gemeenschap. Kulturhusen bieden centraal onderdak aan bestaande voorzieningen en trekken soms ook nieuwe voorzieningen aan die essentieel zijn voor de leefbaarheid.

Een ander effect is het gevoel van trots. Het kulturhusconcept zorgt voor een trots gevoel, ook bij mensen die geen gebruik maken van de diensten en activiteiten van het kulturhus. Deze trots zorgt op haar beurt voor verbondenheid tussen de bewoners.

Tot slot wordt geconcludeerd dat er een mogelijk preventieve werking uitgaat van het kulturhusconcept. Zo blijkt uit het onderzoek dat de eenzaamheid van ouderen vermindert, er minder vandalisme is bij de jeugd en mantelzorgers ontlast worden. Zaken die direct invloed hebben op leefbaarheid.

Voor meer informatie over de aanpak en resultaten van het onderzoek kunt u contact opnemen met Margreet Hogenkamp, projectmanager van Stimuland, telefoon (0529) 47 81 8 of mailen naar beleidsinformatie@overijssel.nl.

 

Bron: Stchting Stimuland, Verborgen Talenten - Evaluatie van het kulturhusconcept in Lemelerveld, Borne en Notter-Zuna.De volledige rapportage is de downloaden via www.kulturhus.nl. 

 

Archief vorige edities Overijssels Feit

4e jaargang 2011

3e jaargang 2010

2e jaargang 2009

1e jaargang 2008

 

Meer informatie? Mail naar beleidsinformatie@overijssel.nl.