Geschiedenis van Overijssel

Gepubliceerd op 27 juli 2015

De geschiedenis van de provincie Overijssel begint in 1528. Dan koopt keizer Karel V het gebied dat wij nu nog kennen als de provincie Overijssel, van de bisschop van Utrecht. Daarvoor heette het gebied nog ‘Oversticht’ en werd het nog niet als een zelfstandige eenheid bestuurd. In die tijd was Brussel het regeringscentrum van de Nederlanden en voerde een regentes de regie over Overijssel.

Ridders aan de macht

In de 16e en 17e eeuw zijn Deventer, Zwolle en Kampen machtige steden. Samen met de ridderschappen van Salland, Twente en Vollenhove, vormen die steden de Staten van Overijssel. In 1578 besluiten deze steden niet te wachten op een dagvaarding van de stadhouder, maar op eigen initiatief bij elkaar te komen. Vanaf nu besturen de burgemeesters en de leden van de ridderschappen de provincie. Na een korte bezetting door de bisschop van Münster (1672-1674) krijgen regenten en stadhouders het weer voor het zeggen in Overijssel. Daar is flink verzet tegen en er worden dan ook vele veldslagen gevoerd.

Verval en herstel

In de Franse tijd verdwijnt Overijssel even van de kaart. Samen met delen van Friesland en Gelderland heet het gebied dan Departement der Oude IJssel. Na de definitieve val van Napoleon in 1814 wordt het provinciaal bestuur in Overijssel hersteld met 63 Statenleden, zes gedeputeerden en een gouverneur. Dit zijn vertegenwoordigers van de ridderschappen, de drie grote steden en het platteland. In 1848 wordt in de Nederlandse grondwet geregeld dat rijke mannelijke inwoners van Overijssel de Provinciale Staten mogen kiezen.

Thorbeckes huis

Die grondwet is geschreven door Thorbecke. Hij legt daarin ook meteen de basis voor de manier waarop Nederland nu nog steeds wordt bestuurd. De bevoegdheden van de Koning(in), Staten-Generaal, provincies en gemeenten zijn door Thorbecke bedacht. En in grote lijnen werkt het nog steeds zo. Vandaar dat de bestuurlijke inrichting van Nederland ook wel het ‘Huis van Thorbecke’ wordt genoemd!

Overijssel in bloei

Vanaf het einde van de 19e eeuw komt Overijssel tot grote bloei dankzij de industriële revolutie. Zoutwinning, de textielindustrie en techniek maken van Overijssel een welvarende, dynamische en veelzijdige provincie. En ook daar is in al die jaren niet veel aan veranderd!

Meer weten?

Natuurlijk is er nog veel meer te vertellen over de geschiedenis van Overijssel. Verderop op onze website lees je nog veel meer.