Bevolking groeit in Borne en regio Zwolle en krimpt in Zuid-Twente en Midden-Overijssel

Gepubliceerd op 13 november 2017

In 2016 trok Overijssel voor het eerst sinds 2007 weer meer inwoners uit andere regio’s aan dan dat er vertrokken. In totaal kwamen er ruim 3.400 inwoners bij. Maar niet alle gemeenten groeien even hard. De afgelopen 10 jaar groeiden Zwolle en een aantal buurgemeenten van Zwolle erg sterk, evenals de Twentse gemeente Borne. In 2016 groeiden vooral Borne en een aantal kleinere gemeenten, zoals Kampen en Wierden procentueel het meest. Zwolle blijft in aantallen wel de grootste groeier. Tegelijkertijd laten gemeenten in het zuiden van Twente en het midden van Overijssel krimp zien.

Zwolle en Borne sterke groeiers in afgelopen tien jaar

De meeste groei (in percentages) trad de afgelopen 10 jaar op in Borne en Zwolle, gevolgd door een aantal buurgemeenten van Zwolle (zie kaart 1). De groei in Zwolle was in 2016 fors lager dan het gemiddelde over de tien jaar daarvoor (zie kaart 2). In 2007 piekte de groei in Zwolle nog met 1.730 inwoners groei (1,5 %).

Kaart 1: Bevolkingsgroei gemeenten in Overijssel, 2007-2016 (%)

Kaart 1: Bevolkingsgroei gemeenten in Overijssel, 2007-2016 (%)

Bron: CBS

Groeitempo Zwolle neemt af, in aantallen nog steeds grootste groeier

In 2016 bedroeg de groei in Zwolle ’slechts’ 629 inwoners. In aantallen inwoners is dit wel de hoogste groei van alle Overijsselse gemeenten. Dit komt vooral doordat er in Zwolle veel kinderen worden geboren (zie figuur 3). Vestiging vanuit andere gemeenten (-4 personen) en vanuit het buitenland (+18 personen) droegen niet of nauwelijks bij aan de groei van Zwolle in 2016. De kleinere gemeenten Kampen (+564 inwoners) en Hardenberg (+509 inwoners) volgen Zwolle op de voet als het gaat om de toename van het aantal inwoners. In groeipercentage staat Zwolle van alle Overijsselse gemeenten met 0,5% groei in 2016 op slechts een achtste plek. Borne groeide met ruime 2,0 % het snelst (453 inwoners erbij), op afstand gevolgd door Wierden en Kampen (1,1 %), Staphorst (0,9%) en Hardenberg (0,9%).

Kaart 2: Bevolkingsgroei gemeenten in Overijssel, 2016 (%)

Kaart 2: Bevolkingsgroei gemeenten in Overijssel, 2016 (%)

Bron: CBS

Bevolkingskrimp vooral in het zuiden van Twente en het midden van Overijssel

Bevolkingskrimp trad de afgelopen 10 jaar vooral op in het zuiden van Twente (Hof van Twente, Hengelo, Haaksbergen en Losser) en in het midden van Overijssel rondom de Sallandse Heuvelrug (Hellendoorn en Raalte). Zie kaart 1.

In 2016 liet Hengelo in aantal personen de grootste krimp zien (-262 inwoners), gevolgd door Enschede (-209) en Ommen (-166). In 2016 kwam krimp vooral voor in het zuidoosten en rond de noordwestgrens van Twente (Twenterand en Ommen). Procentueel kromp Ommen in 2016 het sterkst (-0,9%). Zie kaart 2 en figuur 1.

Figuur 1 : Bevolkingsgroei per gemeente in Overijssel, uitgesplitst naar type bevolkingsgroei, 2016 (aantallen)

Figuur 1 : Bevolkingsgroei per gemeente in Overijssel, uitgesplitst naar type bevolkingsgroei, 2016 (aantallen)

* In deze gemeenten was in 2016 een reguliere opvanglocatie voor asielzoekers gevestigd. Asielzoekers worden hier vaak geregistreerd in de Basisregistratie Personen (BRP) en tellen dan als ‘immigrant’. Als zij na verloop van tijd verhuizen naar een andere gemeenten, valt die verhuizing onder ‘binnenlandse migratie’. Hierdoor valt het ‘buitenlands migratiesaldo’ van gemeenten met een opvanglocatie voor asielzoekers valt vaak hoog uit, terwijl het ‘binnenlands migratiesaldo’ juist  laag of negatief is doordat vluchtelingen doorstromen naar andere gemeenten. Er is niet bekend om hoeveel asielzoekers het gaat.

**In deze gemeenten was in 2016 een noodopvanglocatie voor asielzoekers gevestigd. Bij noodopvang is inschrijving in de Basisregistratie Personen onwaarschijnlijk, omdat asielzoekers hier maar kort verblijven.

***In Deventer was in 2016 zowel een reguliere opvanglocatie als een noodopvanglocatie voor asielzoekers geopend.

Bron: CBS

Bekijk hier de cijfers bij figuur 1 (pdf, 68 kB)

Einde aan natuurlijke aanwas voor veel gemeenten

Een aantal gemeenten in Overijssel kan alleen nog groeien door vestiging vanuit andere gemeenten of vanuit het buitenland. De natuurlijke aanwas (het aantal geboortes minus het aantal sterftes) is hier negatief. Dat wil zeggen dat er voor ieder sterfgeval minder dan 1 kind geboren wordt die de overleden persoon ‘vervangt’. Deze gemeenten liggen vooral in Twente (Almelo, Dinkelland, Haaksbergen, Hof van Twente, Hengelo, Losser, Oldenzaal). In het westen van Overijssel hebben alleen Olst-Wijhe en Steenwijkerland een negatieve natuurlijke aanwas (meer sterften dan geboorten). Zie figuur 1.

Asielzoekerscentra vertekenen het beeld

In een aantal gemeenten worden de groeicijfers wat vertekend door de aanwezigheid van een opvanglocatie voor asielzoekers (zie figuur 1. Vluchtelingen die een verblijfsvergunning krijgen worden hier vaak als ‘immigrant’ geregistreerd. Op het moment dat zij gehuisvest worden in andere gemeenten en regio’s, telt dat als ‘binnenlands vertrek’. Dit vertekent het beeld. (Er zijn geen exacte cijfers beschikbaar over welk deel van de verhuizingen die van vluchtelingen met een verblijfsstatus betreft).