Internationale handel belangrijk voor Overijssel

Gepubliceerd op 10 oktober 2017

Internationale handelaren zijn productiever, hebben meer omzet per werkzame persoon en betalen hogere salarissen dan bedrijven die niet in internationale handel actief zijn, laat het Centraal Bureau voor de Statistiek weten. Daarom is internationale handel een speerpunt binnen het beleid van de provincie Overijssel. Maar hoe zit het eigenlijk met de internationale handel in Overijssel?

Overijssel doet het goed in de internationale handel

Volgens de cijfers van Eurostat is Nederland een vooraanstaand handelsland. 7,2% van de goederenexport in de Europese Unie (EU) komt uit Nederland terwijl het importaandeel 14,2% bedraagt. Nederland is ook goed voor 12,5% goederenexport en 7,1% import binnen de EU. Een groot deel van deze handel betreft wederuitvoerBij wederuitvoer wordt een Nederlander (tijdelijk) eigenaar van de goederen. Het gaat doorgaans om goederen die worden ingevoerd en het land in (vrijwel) onbewerkte staat weer verlaten. omdat Nederland als belangrijk doorvoerpunt dient. De geldwaarde van export (inclusief wederuitvoer) is in Nederland veel groter dan van import. Zo stond Nederland in 2014 wereldwijd op de zevende plaats van landen met een handelsoverschot.

Overijssel richt zich nog meer op de internationale handel dan Nederland als geheel. 11,6% van de Overijsselse bedrijfsvestigingen was 2016 in de internationale handel actief in vergelijking met 10,1% in Nederland. Conform de definitie van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) worden bedrijven als actief in internationale handel beschouwd als ze op jaarbasis voor minstens 5.000 euro importeren of exporteren. Overijssel exporteert veel. In 2016 heeft Overijssel voor 15.053 miljoen euro aan goederen geïmporteerd en voor 21.057 miljoen euro geëxporteerd. Hiermee was de geldwaarde van geëxporteerde goederen 1,40 keer hoger dan de geldwaarde van geïmporteerde goederen. Deze verhouding tussen import en export was aanzienlijk hoger in Overijssel dan in Nederland (1,07).

Crisiseffecten op internationale handel zijn in Overijssel anders dan in Nederland

De internationale handel werd hard door de crisis geraakt (zie figuur 1). Het aandeel vestigingen met internationale handel is in 2009 zowel in Overijssel als in Nederland flink gedaald, maar heeft zich daarna weer snel hersteld. Dezelfde trend zien we ook in de geldwaarden van goederenimport en -export in Nederland.

In termen van de geldwaarde van import en export kent Overijssel de dip van 2009 niet, maar import en export dalen sterk in 2011-2014 ten opzichte van 2008. Een belangrijke verklaring hiervoor zijn de schommelingen in de handel in chemische producten. De goede positie van Overijssel in 2009 is vooral te danken aan positieve ontwikkelingen in de handel in chemische producten. In 2011 is de handel in chemische producten in Overijssel juist fors gekrompen, zowel in absolute termen als in vergelijking met Nederland. Vanuit een andere invalshoek bekeken kunnen de verschillen in ontwikkeling in de tijd verklaard worden aan de hand van de handel met Duitsland. In 2009 kent Overijssel een stijging in de omvang van de handel met Duitsland, terwijl in Nederland de handel met Duitsland juist daalt. In 2011 zijn deze ontwikkelingen omgekeerd.

Figuur 1: Indexen van het aandeel bedrijfsvestigingen (in procenten) met internationale handel, goederenimport en –export, Nederland en Overijssel, 2008 t/m 2016 (index 2008=100)

Figuur 1: Indexen van het aandeel bedrijfsvestigingen met internationale handel, goederenimport en –export, Nederland en Overijssel 2008-2016n

Bron: CBS

Bekijk hier de cijfers bij figuur 1 (pdf, 69 kB)

Import vooral uit Duitsland, export naar ‘rest van de wereld’

In 2016 waren de belangrijkste handelspartners van Overijssel:

  • Duitsland
  • landen in de categorie ‘rest van de wereld’Alle wereldlanden exclusief de Europese Unie (EU), China en de Verenigde Staten
  • landen in de categorie ‘overig EU15’Denemarken, Finland, Griekenland, Ierland, Italië, Luxemburg, Oostenrijk, Portugal, Spanje en Zweden en
  • het Verenigd Koninkrijk.

In vergelijking met Nederland importeert Overijssel in 2016 veel uit:

  • het Verenigd Koninkrijk
  • Duitsland en
  • landen in de categorie ‘overig EU15’.

Overijssel exporteert relatief veel naar:

  • landen in de categorie ‘EU 13’Estland, Letland, Litouwen, Polen, Tsjechië, Slowakije, Hongarije, Slovenië, Bulgarije, Roemenië, Malta, Cyprus, Kroatië
  • het Verenigd Koninkrijk en
  • landen in de categorie ‘rest van de wereld’.

Figuur 2: Aandeel import per land in Nederland en Overijssel, 2016 (%) en figuur 3: export per land in Nederland en Overijssel, 2016 (%)

Figuur 2 en 3: Aandeel import en export per land in Nederland en Overijssel, 2016 (%)

Bron: CBS

Bekijk hier de cijfers bij de figuren 2 en 3 (pdf, 59 kB)

Chemische producten zijn belangrijke handelsgoederen

Overijsselse bedrijfsvestigingen handelen vooral in:

  • chemische producten
  • machines en vervoermaterieel en
  • fabricaten, hoofdzakelijk gerangschikt volgens de grondstoffen.

‘Chemische producten’ hebben in Overijssel een belangrijke plek in de internationale handel, ook in vergelijking met Nederland: het aandeel ‘chemische producten’ is zowel voor import als voor export 2,5 keer hoger in Overijssel dan in Nederland.

Figuur 4: Aandeel import naar soort goederen in Nederland en Overijssel, 2016 (%) en figuur 5: Aandeel export naar soort goederen in Nederland en Overijssel, 2016 (%)

Figuur 4 en 5: Aandeel import en export naar soort goederen, 2016 (%)

Bron: CBS

Bekijk hier de cijfers bij de figuren 4 en 5 (pdf, 79 kB)

Bronnen: