vliegtuig airbus A400M
Opening Twente Airport 1
Opening Twente Airport 2
Opening Twente Airport 3
Opening Twente Airport 4
Opening Twente Airport 5
Opening Twente Airport 6

Twente Airport - TecBase

Gepubliceerd op 2 mei 2017

Een bedrijventerrein met een luchthaven

Overdracht luchthaven

De voormalige luchtmachtbasis Twenthe bij Enschede is vanaf 30 maart niet meer in handen van Defensie. De luchthaven valt nu onder de provincie Overijssel en is omgedoopt tot Twente Airport.

De officiële overdracht vond plaats in aanwezigheid van demissionair staatssecretaris Sharon Dijksma (I&M). Bijzondere civiele vliegtuigen brachten een bezoek, waaronder een Beechcraft King Air afkomstig van Schiphol en een Eclipse 500 van vliegveld Teuge. Kort na 10.00 uur landde het eerste vliegtuig op Twente Airport.

De luchthaven is bedoeld voor zakelijk en recreatief vliegverkeer. Ook is Twente Airport een testlocatie voor drones en onbemande vliegtuigjes en zullen er grote vliegtuigen worden ontmanteld.

'De verbindende factor tussen Rotterdam en Ruhrgebied'

Dichte mist verandert in een gestage regen, die het zicht op de bosrand ontneemt. De airstrip ligt er verlaten bij, het enige geluid komt van tientallen kwinkelerende vogels die zich van de regen niets aantrekken. Moeilijk voor te stellen dat hier straks behalve vogels weer vliegtuigen zullen landen en opstijgen. Net zo moeilijk is het voor te stellen dat vanaf deze plek in de jaren ’80 vrolijke vakantiegangers opstapten richting de zon in Antalya, Las Palmas en Mallorca. De balies in de oude terminal zijn nog helemaal intact. Een oude kaartjesmachine staat er werkeloos bij. Het zou maar zó een onderdeel een luchtvaartmuseumpje kunnen worden…

Havenmeester Nicolien van Geffen wijst met een breed gebaar naar een nieuwgebouwd rood-wit geblokt ieniemini-huisje langs de kilometerslange landingsbaan: daar zal ze straks de scepter zwaaien en alle bewegingen op het vliegveld regelen. Vliegveld Twente is haar domein, al meer dan dertig jaar. In 1983, in de tijd dat de burgerluchtvaart in Twente floreerde, kwam ze hier werken als hulp van de luchtverkeersleiding, om zich vervolgens op te werken tot assistent verkeersleider. Deed radarwerk, was ‘central-approach medewerkster’, werd instructeur van de luchtverkeersleiding, kwam haar echtgenoot tegen op de basis en deed tussendoor nog een missie naar Afghanistan. Ze was marshall en safetymanager. Kinderen werden geboren. Wat die nú doen? ‘Luchtvaart natuurlijk… zoon is captain bij Easy Jet, dochter werkt voor Arke Fly!’ Bloed kruipt waar het niet gaan kan.

Na de reorganisatie van Defensie stond stond Nicolien op straat en moest ze afscheid nemen van haar geliefde vliegveld Twente. Ze kreeg een baan op vliegveld Teuge, als assistent Havenmeester. Defensie vertrok en ook de burgerluchtvaart stopte in Twente. Maar vorig jaar was ze terug op de basis. Op 1 mei 2016 werd ze havenmeester op Twente Airport. Zonder toestemming van Nicolien van Geffen komt niemand de baan op- of af. Ze praat met liefde over ‘haar’ vliegveld. ‘De luchthaven is van groot regionaal economisch belang. Het terrein is geweldig aantrekkelijk voor bedrijven om zich hier te vestigen. Het is niet zomaar een terrein. Het is een onmetelijk groot gebied met allerlei mogelijkheden. Airport Twente is dé verbindende factor tussen pakweg Rotterdam en het Ruhrgebied.’

landingsbaan in de mist
Mevrouw van Geffen

Vliegen, vestigen, testen

30 maart 2017. Het slotakkoord van een lange periode van onzekerheid en het begin van een nieuwe toekomst voor de voormalige vliegbasis Twente. ‘Eindelijk, de vlag kan uit. Een start- en landingsbaan in het groen, dat kenden we nog niet in Nederland’. Dat zei demissionair staatssecretaris Sharon Dijksma bij de officiele overdracht van Twente Airport, van Defensie naar de provincie Overijssel.

‘De ambitie is uniek: Twente Airport als hét testcentrum voor bemande en onbemande vliegtuigen. Er zijn al grote namen als Nokia aan boord. Dat geeft vergezichten en kan een belangrijke bijdragen leveren aan onze nationale innovatie agenda. Het maakt mij trots. De maakindustrie blijft alleen overeind als we grootschalig blijven innoveren. Dat doen we dus in Twente’ aldus Dijksma tijdens haar ‘thuiswedstrijd’.

Na meer dan een halve eeuw in militaire handen te zijn geweest gaat de verantwoordelijkheid voor de luchthaven nu officieel over naar de provincie Overijssel en wordt het vliegveld een ‘burgerluchthaven’.Vanaf nu is Twente Airport de hele week geopend voor zakelijk en recreatief vliegverkeer.
Een luchthaven van regionaal belang, als onderdeel van Technology Base Twente aan de noordkant van het terrein. Niet het grote commerciële vliegveld, waar ooit wel eens sprake van was, maar een bijzondere plek waar techniek, ontwikkelingen, innovatie én natuur samenkomen. Provinciale Staten van Overijssel stelden begin maart het Luchthavenbesluit vast. Daarmee zijn de voorwaarden voor het milieu vastgelegd. “We zijn heel blij dat deze belangrijke stap is gezet en maken ons op voor de opening op 30 maart”, aldus Meiltje de Groot, directeur Twente Airport.

Ruige plek

Technology Base met daarin de vliegbasis is een enorme, hier en daar ruige plek met historische gebouwen in een groene omgeving. Al eerder gingen op het terrein 130 hectare natuur open voor publiek. Wat vroeger afgesloten was is nu al een trekpleister voor fietsers, wandelaars en ruiters. Een prachtige omgeving, want nadat in Defensie eind 2007 vertrok kon de natuur haar gang gaan. Op de schrale graslanden hadden heidebloem, kamsalamanders, vlinders en hagedissen het rijk alleen.

Ontmanteling

Er is ruimte voor hightech bedrijvigheid, het uittesten en ontwikkelen van dronetoepassingen op de testlocatie. Verder is er ook plaats voor evenementen, feesten en bijeenkomsten maar ook voor veiligheidstrainingen en oefeningen van bijvoorbeeld de regionale brandweer. Daarnaast heeft Twente Airport ook ruimte voor onderhoud en de zogenaamde end-of-life vluchten. Vliegtuigen ‘op leeftijd’ kunnen er worden ontmanteld. De onderdelen worden dan gerecycled voor hergebruik.

Twente Airport 30 maart 2017

Hier staan we dan na 77 jaar defensie
En Twenthe met een h
Op 30 maart vandaag van militair
Naar burgerluchtvaardij

De sterke band naar samen
Uit liefde voor het vliegen
Dat is in alles voelbaar
Hoe met het hart zo’n 8 jaar lang de baan

Is onderhouden en hoe in liefde
Wordt gekeken naar ruimte en natuur
Onmetelijke ruimte
Drieduizend meter landingsbaan

Het ruige bosgebied historisch zijn de panden
Balans in vliegfunctie en groen
Dat doet iets met een vliegveld
Dat doet iets met een mens

Geschiedenis zit in de landingsbaan
Van klinkers uit een andere tijd
Zorgvuldig is gekeken naar dat wat ooit
Maar ook naar nu en straks

Want kijk wat te gebeuren staat
De groei van werkgelegenheid
Een blijvend welkom aan defensie
En technologische bedrijven

Een vliegtuig op zijn laatste vlucht
Wordt hier een welkom thuis geboden
En krijgt in onderdelen
Wellicht een tweede leven

En Twenteland komt met een
Luchtbrug tussen werelden naast
Academisch ziekenhuis en universiteit
Met Twente Airport op de kaart

Boudewijn Betzema
Provinciedichter Overijssel 2015 - 2017

havenmeesters domein

Landingsterrein

test vliegtuig airbus

Wet-runs

Tien dagen later. De mist is opgetrokken, de lucht klaart blauw en daar nadert vanuit het niets de Airbus A400M Grizzly voor een spectaculaire landing op de baan, die voor de gelegenheid is omgetoverd in een ‘wet-run’ – een kunstmatig aangelegde waterbak. De Airbus is een militair toestel. Door het vliegtuig met verschillende snelheden door het water te laten gaan wordt precies getest hoe het vliegtuig zich gedraagt onder extreme weersomstandigheden. De testen worden uitgevoerd in samenwerking met het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum (NLR). Voor de waterbakproeven zijn sleuven in de baan gemaakt, vakken afgezet met rubber houden het water op de plek. Als de wielen de baan raken spuit het water metershoog op. De testen zijn onderdeel van een project van de Europese Unie en zijn bedoeld om de vliegveiligheid te vergroten. Vanaf spottershill in het natuurgebied ten zuiden van de startbaan kijken wat vliegtuigspotters toe.

Testen is één van de nieuwe toepassingen voor vliegveld Twente. Dat trekt internationaal al flink de aandacht, omdat de landingsbaan uniek is vanwege de afmetingen. Op deze één na grootste landingsbaan van Nederland -3 kilometer lang en 45 meter breed- kan met gemak een Boeing 747 landen. Aanvragen voor testen komen inmiddels al vanuit China.

Proeffabrieken

Jan Schuring van de provincie Overijssel is programmaleider Technology Base Twente. “Eigenlijk spreken we van een specialistisch bedrijventerrein met een luchthaven. Het profiel van het gebied is gericht op testen, demonstreren en ontwikkelen van nieuwe producten. Luchthavengebonden bedrijvigheid, innovatieve maakindustrie.. Dan heb je het dus over veel méér dan over een luchthaven.”

Schuring legt uit hoe dat werkt. “Stel je bent autofabrikant en je kunt een nieuw soort remblokken maken; zuiniger, lichter. Voordat je zoiets op de markt brengt moet je eerst laten zien dat het werkt, dat je in staat bent om er miljoenen van te leveren. Op TecBase kun je straks in zogenaamde proeffabrieken zulke dingen uitgebreid testen. Daar hoef je dan zelf als fabrikant geen pand voor te kopen of investeringen voor te doen.”

Drones

Een ander voorbeeld van de mogelijkheden van TecBase is het testen en ontwikkelen van drones. “In Overijssel zijn we het verst in NL voor wat betreft het papierwerk en de regelgeving rondom drones. De toepassingen van drones zullen legio worden. Voor de veiligheid, detectie van brand of gas, voor de landbouw, voor vliegveiligheid: dat moet allemaal worden getest en doorontwikkeld. Dat kan hier, en trekt ook al internationaal de aandacht” Een kennis- en opleidingscentrum voor drone piloten of programmeurs behoort tot de toekomstige mogelijkheden.

Robobird, een unieke drone ontwikkeld door Nico Nijenhuis van Clear Flight Solutions

“TecBase gaat om werkgelegenheid. Een kraamkamer voor unieke bedrijven die je elders niet kunt onderbrengen”

Meer Achtergronden

Duiding & achtergrond in boeiende longreads: wat leeft er in Overijssel?