Nieuwjaarstoespraak Commissaris van de Koning Boele Staal

Gepubliceerd op 4 januari 2018

"Protesten uit de bevolking mogen niet afgedaan worden als bijna rituele rimpelingen. Helaas een uitspraak van de Commissaris in Flevoland. Zo ga je niet met onrust bij de bevolking om." Dat zei Commissaris van de Koning Boele Staal tijdens de nieuwjaarsreceptie in het provinciehuis in Zwolle. Verder vroeg hij aandacht voor integriteit en ondermijning op weg naar de gemeenteraadsverkiezingen in maart. Hieronder de volledige tekst.

Geachte aanwezigen,

Namens Provinciale Staten en Gedeputeerde Staten heet ik u van harte welkom op deze Nieuwjaarsreceptie.

Een bijzonder welkom aan mijn voorganger, de huidige minister van Defensie, Ank Bijleveld en natuurlijk ook de minister voor Onderwijs, Arie Slob.

Het was uw (Bijleveld) gewoonte om een terugblik te geven op het jaar dat geweest is. Dat kan ik ook doen, maar dan zou ik snel klaar zijn. Het waren twee mooie weken!

Toch kan ik met enige afstand wel iets zeggen over 2017.

Bijvoorbeeld de impact van de Tweede Kamerverkiezingen in Overijssel.

Allereerst de hoge opkomst in Overijssel, 83,6% was het hoogste in Nederland.

En met de samenstelling van de Kamer en het kabinet is met Overijssel goed rekening gehouden. De nieuwe Tweede Kamer kent 9 leden uit Overijssel, het nieuwe kabinet twee.

Dat is aanzienlijk en kan helpen voor de Haagse aandacht voor Overijssel.

De contacten met de Kamerleden zijn goed heb ik begrepen, gezien de twee bijeenkomsten die er al zijn geweest tussen het college van Gedeputeerde Staten en de Overijsselse afgevaardigden. Daarbij is het voornemen uitgesproken om geregeld bij elkaar te komen om de Overijsselse belangen te bespreken.

En dat gaat om zaken die ons allen aangaan.

Bijvoorbeeld de rol die we willen spelen op het gebied van Agro en food, waarbij Overijssel de proeftuin moet worden voor de verduurzaming van de Landbouw. Zo gezegd, een aanpak van boer tot bord.

Maar ook de noodzaak voor maatwerk op de woningmarkt en de regionale economie, waaronder het belang van de MKB bedrijven waar Overijssel er vele van kent.

Het eerste ‘Haagse’ succes is overigens al binnen. Want het veilig maken van de onveilige situatie van de N50 is één van de belangrijke speerpunten van de provincie. We hebben inmiddels de toezegging van minister Van Nieuwenhuizen en haar staatssecretaris Van Veldhoven dat die weg eerder wordt aangepakt.

Wat zeker zo belangrijk is, dat is het aanbod van provincies, gemeenten en waterschappen aan het nieuwe kabinet voor een Duurzaam Nederland.

Een krachtig signaal van de mede-overheden dat zij stappen willen maken met de energietransitie.

Vooruitkijkend naar 2018 staan de gemeenteraadsverkiezingen in de schijnwerpers.

Dat wordt een spannende periode.

Het zal zeker veranderingen teweeg brengen in de 25 gemeenteraden en colleges van Burgemeester en wethouders in onze provincie.

En natuurlijk is te hopen dat we met de opkomst in de buurt komen van de opkomst voor de nationale verkiezingen.

Persoonlijk maak ik mij met anderen zorgen over verdere versplintering. Het lijkt heel democratisch, maar bedreigt wel de bestuurbaarheid van gemeenten en land.

Dat af te doen met dat het zo mooi is om als minderheidscollege elke keer weer gelegenheidscompromissen te moeten zoeken lijkt mij kortzichtig. De kans dat bestuur er door verlamt lijkt mij een logischer gevolg.

Een enigszins brede coalitie maakt bestuur evenwichtiger.

Maar dan wel een coalitie die zichtbaar bestuurt ook voor hen door wie zij niet gekozen zijn. Wellicht is het daar eerder ook mis gegaan.

Over misgaan gesproken.. Politiek bestuur brengt helaas met zich mee dat lastige problemen vaak te lang vooruit worden geschoven. Dat is ook het geval met de druk op Schiphol.

Van Markerwaard tot Maasvlakte, van banen in de Noordzee tot Lelystad.

Als de nood hoog wordt dreigt er onzorgvuldigheid.

Zonder in te gaan op de uitkomst mag in elk geval gezegd zijn dat protesten uit de bevolking niet afgedaan mogen worden als bijna rituele rimpelingen. Helaas een uitspraak van de Commissaris in Flevoland. Zo ga je niet met onrust bij de bevolking om.

Er zijn immers fouten gemaakt in het proces, de milieueffect rapportage bijvoorbeeld.

Fouten die hersteld moeten worden.

De minister heeft gezegd dat ze stapje voor stapje het vertrouwen wil terugwinnen. Alle belangen worden wat haar betreft vanuit alle windhoeken en winstreken bekeken, in afstemming met bewonersgroepen, gemeenten en provincies. En daar zullen we als provincie ook op toe zien.

Het gaat om zorgvuldigheid, geen vluggertje dus en geen rimpeling in behoorlijk bestuur.

Een ander probleem dat in 2018 aandacht verdient is integriteit en dreigende ondermijning.

Google een keer op integriteit en u ziet een lange lijst van incidenten. Raadsleden maken zich in toenemende mate zorgen over de integriteit van collega’s. In een tijd waarin het steeds moeilijker wordt om kandidaat raadsleden te vinden.

Niet voor niets is er de laatste tijd veel en terechte aandacht voor ondermijning, voor de invloed van de onderwereld op de bovenwereld.

Een belangrijk thema, waarvoor ook hier in Overijssel deze dreiging in beeld gebracht gaat worden.

En dan gaat het niet alleen om motorclubs, maar ook criminelen die vergunningen proberen te krijgen voor legale activiteiten en daarbij niet schromen om bestuurders, volksvertegenwoordigers en ambtenaren onder druk te zetten. Of om lege bedrijven voor het witwassen van crimineel geld.

Geachte aanwezigen,

Heel veel verder kijken dan dit wil ik niet. Ik ben hier slechts tijdelijk en ik ga er vanuit dat ver voor de volgende jaarwisseling – ik denk zo rond de zomer- er een nieuwe Commissaris van de Koning zal zijn.

Ik beschouw het als een eer om tot dat moment dit mooie ambt te bekleden en ben dankbaar voor het vertrouwen dat er in mij wordt gesteld

Ik ben er niet om in Overijssel de piketpalen te verplaatsen, maar om te helpen in de continuïteit van het bestuur en om de rijkstaken die aan dit ambt zijn verbonden te vervullen.

Ik zie uit naar een verdere kennismaking en samenwerking.

Graag hef ik met u het glas en wens u vanaf deze plek, namens het provinciebestuur alle goeds voor 2018.